İsrail Tarih Ders Kitaplarının Merceğinden Osmanlı İmparatorluğu

Özet

Bu çalışmada 1948’den 2014’e kadar İsrail’deki devlet okullarında kullanılmışolan İbranice tarih ders kitaplarında Osmanlı tarihinin nasıl işlendiği incelenmektedir.Tüm kitaplarda kuruluş dönemi ve fetihler anlatılırken gaza tezine dayanılmakta,Osmanlılar için gaza idealinin önemi vurgulanmaktadır. Klasik dönemindeki Osmanlıİmparatorluğu merkezi yönetimi, etkili ordusu ve gayrı-Müslimlere karşı hoşgörülütutumuyla takdir edilmektedir. Buna karşılık eski yeni tüm kitaplar Osmanlı tarihyazımındakigerileme paradigmasını kabul etmektedir ve 1990’larla sonrasında yayınlanankitaplar gerileme devri olarak gördükleri döneme ağırlık verdikleri için sunduklarıOsmanlı imgesi daha olumsuzdur. Tüm kitaplarda İmparatorluğun 16. yüzyıldansonra idaresi, ordusu ve ekonomisiyle zayıflayarak yolsuzluk ve anarşinin hükümsürdüğü bir ülkeye dönüştüğü anlatılmaktadır. Balkanlardaki isyanlar haklı bulunmaktave yönetim isyancılara kıyım uygulamakla itham edilmektedir. Tanzimat dönemireformlarının çoğunun muhafazakârların direnci yüzünden hayata geçirilemediğikaydedilmektedir. Abdülhamid idaresinin baskıcılığı vurgulanmakta, Jön Türklerinetnosentrik politikaları eleştirilmektedir. Çanakkale ve Filistin’deki savaşlar çoğunluklaİngiliz perspektifinden aktarılmaktadır. Ermeni olaylarının anlatımı eski kitaplardayenilerine oranla Türkiye’nin resmi tarih tezlerine daha yakındır.