Dergiler / Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2017 / Sayı: 34
Sünni ve Alevi Zazaların Siyasi Tercihleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz
- Sayı
- 2017 · Sayı: 34
- Sayfa
- 19–43
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma Türkiye’de yaşayan Zazaların mezhepsel farklılıkları çerçevesinde siyasal davranışlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmanın temel tezi Alevi-Sünni inanç farklılıklarına sahip olan Türkiye Zazalarının mezhepsel kimliklerinin siyasal davranışlarını etkilediğidir. Çalışmada 1950 – 2015 yılları arasındaki genel seçim sonuçları doğrultusunda Sünni ve Alevi Zazaların seçmen davranışları incelenmiştir. Çalışmanın amacı ve kapsamı düşünülerek Sünni ve Alevi Zazalarını temsilen nüfusunun çoğunluğu Sünni Zazalardan oluşan Bingöl ile Alevi Zazaların nüfusun çoğunluğunu oluşturduğu Tunceli illeri seçilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda, siyasetin sağ ve sol yelpazede gerçekleştiği erken dönemde sağ partileri destekleyen Bingöllü Sünni Zazalar, Milli Görüş hareketinin ortaya çıkmasıyla birlikte siyasal tercihlerini bu hareketin temsilcisi İslamcı partilerden yana kullanmaya başladıkları görülmüştür. Geleneksel olarak sol partileri destekleyen Tuncelili Alevi Zazalar ise etnik Kürt hareketinin siyasallaşmasıyla siyasal tercihlerini sol ve etnik Kürt partileri arasında ayrıştırmışlardır. Alevilik mezhebini baskın kimlik olarak gören Zazaların sol kesimi desteklemelerine karşın, Kürt kimliğini önceleyen Zazaların etnik Kürt siyasal hareketini tercih ettikleri söylenebilir.
Abstract
This article aims to examine the political behaviors of Zazas of Turkey within the scope of their sectarian differences. The basic thesis of this article is that the political behaviors of Zazas in Turkey, primarily consisting of two different sects, Alevi-Sunni, are influenced by their sectarian identities. In this study, voter behaviors of Sunni and Alevi Zazas in the general elections (1950- 2015) have been examined. Tunceli has been chosen as the representative of Alevi Zazas and Bingol as of Sunni Zazas, considering the population composition ratio. This study is concluded as follows: Sunni Zazas, who supported the right-wing parties when politics was divided between two dominant poles, the right and left, began to use their political preferences in favor of Islamist parties with the emergence of the National Outlook Movement. Alevi Zazas, who traditionally supported the left-wing parties, have divided their political support between the leftist parties and ethnic Kurdish parties after the politicization of ethnic Kurdish movement. It can be argued that Alevi Zazas, who see the sect of Alevism as the dominant identity, have supported the left-wing parties and Alevi Zazas, who prioritize Kurdish ethnic identity, have supported the ethnic Kurdish political movement.