Dergiler / Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi / 2015 / Cilt: 2 - Sayı: 1
OSMANLI ŞİİRİNDE TÌĠ-I ĠAMĠAM TABİRİ
- Sayfa
- 1–8
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, Osmanlı şiirinde on yedinci asır ve sonrasında örnekleri görülen tìġ-ı ġamġam,şemşìr-i ġamġam ve ġamġam-ı Rüstem terkiplerinde geçen ġamġam kelimesinin anlamı ve çıkışnoktası ile ilgili bilgiler verilmiştir. On yedinci asır ve sonrasındaki yenilik arayışlarının birtezahürü olarak Osmanlı şiirinde kullanılan ġamġam kelimesi incelenmiş, anlamı ortaya konulupçıkış noktası tespit edildikten sonra şairlerin kelimeyi hangi şekillerde kullandıkları belirlenmiştir.Eski benzetme unsurları ve telmihler etki alanlarını kaybetmeden yaşarken bir taraftan aslındaeski olan unsurların yeni bir kisveyle şiir dilinde boy gösterdiği on yedinci asır Osmanlı şiirindetìġ-ı ġamġam tabirinin daha sık kullanıldığı görülmüştür. Tìġ-ı ġamġam ile ilgili bilgilerin kaynağıolan tercümelerin izi sürülmüş, Hint menşeli Ķahramān-ı Ķātil hikâyesi değerlendirilmiştir.Ayrıca zaman zaman bu tabirin Şeh-nāme’nin en güçlü şahsiyeti olan Rüstem’le birlikte anıldığıtespit edilmiş ve çalışmada bu karışıklığın ya da bir başka deyişle yakıştırmanın muhtemelsebepleri ortaya konmuştur.
Abstract
In this study, information about the meaning and origin of the word Ġamġam which is usedin compounds such as tìġ-ı ġamġam, şemşìr-i ġamġam and ġamġam-ı Rüstem in Ottoman poetryin the seventeenth century and later on is given. The word ġamġam that began to be used in theseventeenth century and after as a manifestation of seeking originality is analyzed and its meaningis put forth, its origin is identified and the ways of the poets’ usage of the word is determined. It’sseen that the phrase tìġ-ı ġamġam is used more often in the seventeeth century in which traditionalanalogies and references live without losing their influence area while old components appearin the poetry language in guise of new. We have traced the translations which are the source ofinformation about the tìġ-ı ġamġam; and studied the Indian origin story Qahraman-e Qatel in this regard. In addition, it has been identified that this phrase is mentioned together with Rostam whois accepted as the most outstanding hero of Shah-namah and in this study, the possible reasons for this confusion or in other words, ascription have also been demonstrated.