İstanbul’un Tahliyesinde Yaşanan Bir Mektup Olayı: General Harington’ın Daveti ve Gazeteci Velid Ebuzziya’nın Reddi

Özet

24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması’nın TBMM’de kabul edilmesinden sonra İstanbul’dakiişgal kuvvetlerinin şehri boşaltma süreci başlamıştır. Tahliye sürecinde İngiliz İşgal Kuvvetleri KomutanıGeneral Charles Harington bir takım diplomatik jestler yapmıştır. Bu jestlerden biri, geniş katılımlı olarakdüzenlenen bir veda resepsiyonu idi. Birçok çevrede normal karşılanan bu davet, Tevhîd-i Efkâr gazetesininbaşyazarı Velid Ebuzziya tarafından bir mektupla reddedilmiştir. Velid Bey’in General Harington’a yazdığımektup, İstanbul’da işgal kuvvetleri tarafından uygulanan sansür dolayısıyla gazetesinde yayınlanamamıştır.Milli Mücadele sırasındaki İngiltere karşıtı ve milliyetçi düşünceleriyle ile bilinen Velid Ebuzziya’nınFransızca mektubu, İngiliz Dışişleri Arşivi’nde bulunmuştur. Mektup, milliyetçi bir Türk gazeteci gözüyle,Mütareke yılları olaylarının ve Türk-İngiliz ilişkilerinin analizi niteliğindedir.