Dergiler / Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi / 2022 / Cilt: 4 - Sayı: 1
TÜRKİYE'DE SİNEMALARDA VİZYONA GİREN YERLİ BELGESELLERİN ANALİZİ (2003-2017)
- Sayfa
- 14–32
- DOI
- —
Özet
Son yıllarda Türkiye'de filmlerin gösterimi bazı açılardan sorunlu teşkil etmektedir. Özellikle bazı filmlerin görünürlüğünün zayıf olduğu gözlemlenmiştir çünkü pazarın çoğunluğuna sahip olan paydaşlar bu filmlerin dağıtımında engeller oluşturmuştur. Talep edilmeyen bir tür olarak görülen belgeseller, ekranda gösterilmek için çok az fırsat bulmuştur. Bu çalışma Türkiye’de 2003 ile 2017 yılları arasında vizyona girmiş belgeselleri inceleyerek dağıtım ve algılanmasındaki motivasyonları araştırmaktadır. Belgesellerin dağıtımını etkilemiş olabilecek bağlamsal dinamiklerin gösterilmesi için içerik analizi kullanılmıştır. Veri izin verdiği ölçüde filmlerin dağıtım yolculuğu incelenmiştir. Filmlerin yönetmenleri hakkındaki ilişkili bilgiler de belgeselin dağıtımındaki karar vericilerin süreçlerini keşfetmek için kullanılmıştır. Festival katılımları, davalar ve eleştirel veya toplumsal algı gibi filmlerle ilgili diğer bilgilerden de bahsedilmiştir. Belgesellerin, ifade özgürlüğü problemini büyütebilecek görünürlük sorununun aşılması için çeşitli çıkarımlar yapılmıştır
Abstract
Over the recent years, the exhibition of films in Turkey has been problematic in some ways. Especially, the visibility of certain films has been observed to be poor because the stakeholders who own the majority of the market have created obstacles in distribution of these films. As seen as a kind of non-demand genre, documentaries have found few opportunities to be displayed on screen. This study takes a look at the released documentaries of Turkey from 2003 until 2017 and tries to investigate the motivations behind their distribution and perception. Content analysis is used for presenting the contextual dynamics that might have affected the release of the documentaries. The screening journey of the films is also investigated as the data allows. The related information about the directors is provided in order to disclose possible reasons that encourage decision makers to screen the film. Other types of information about the films such as competing in the festivals, lawsuits, and critical or public perception are mentioned as well. Several implications are offered to overcome the problematic aspect of documentary’s visibility that might enlarge the problem of freedom of speech.