Dergiler / Kilis 7 Aralık Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2014 / Cilt: 1 - Sayı: 1
İbn Sînâ’da İnsanın Varlığa Dair Bilgisinin Nefsin Yetkinliğiyle İlişkisi
- Sayfa
- 103–118
- DOI
- —
Özet
İnsan doğal olarak mutlu olmayı arzulamakta ve bu yüzden haz veren şeylerin peşinden gitmektedir. İbn Sînâ, hazzı “mülâim (uygun) olması bakımından mülâim olanın idrakidir” diye tanımlamakta ve akıl için hazzı, âhengi ve kendi yapısına uygun olanı akletmesi şeklinde tarif etmektedir. Aklın faaliyet alanı olarak da varlığa bütüncül bir şekilde bakabilmeyi tayin eden İbn Sînâ, bu şekilde insanın Tanrı ve ondan sudur eden diğer varlıkları, aralarındaki hiyerarşik yapıyı, varlıkta Tanrı’nın inâyet ve hayrının tezahürünü kavramsal boyutta akılda temsil edilmiş olarak elde edecektir demektedir. Bu sayede bedene dair geçici lezzetlerden vazgeçerek, ebedî ve değişmez hakikatler ile bütünleşecek ve İbn Sînâ’nın tabiriyle aklî bir âlem haline gelecektir. Nihâyetinde insan, ebedî saadete ulaşmak için salt ruhsal varlıklara benzemeye çalışacaktır. Onlarla bütünleşme isteğinin ve özleminin oluşması için bunun farkında olması gereken insan, söz konusu bilinci ancak varlık hakkındaki tefekkürle elde edebilecektir.
Abstract
Mankind, naturally, seeks happiness and for that reason follows things that give pleasure. Avicenna describes the pleasure as “pleasure is, as being mulaim (appropriate), comprehending what is mulaim”. He also describe pleasure from perspective of reason; “to think of what is appropriate for himself ”. Avicenna observes the existence which is the scope of reason, from an integrative perspective. He aim to examine God and emerged creatures, the hierarchy between them and manifestation of God’s mercy and favour, represented in the reason. In that way, mankind leaves the temporal pleasures which are related with the biological body, and merges into eternal truth as Avicenna describes, becomes universe of reason. In the end, humankind will try to resemble spiritual creatures to reach eternal happiness. To have desire to merge with them, Humankind must realise this reality and he can obtain that reality just thinking on existence