Kadınların Hadis Okuttuğu Mekânlar: el-Câmiu’l-Muzafferî Örneği

Özet

İslâm tarihinde kadınlar her zaman aynı düzeyde olmasa da ilim hayatında aktifrol oynamıştır. Özellikle VII-X. (XIII-XVI.) asırlara tekabül eden Memlük coğrafyasındakadınlar, toplum içerisinde hatırı sayılır şekilde etkinliklerini hissettirmişler,diğer İslâmî ilimlerde olduğu gibi hadis ilminin öğretiminde de erkekhocalarla birlikte görev almışlardır. Nitekim Kudüs’ten göç ederek Dımaşk’taKāsiyûn dağı eteklerine yerleşen Makdisî ailelerinin öncülüğünde inşa edilen el-Camiu’l-Muzaferî, kadın-erkek pek çok hocanın katılımıyla gerçekleştirilen topludersler için önemli bir mekân olmuştur.Bu makale söz konusu dönemde kadınların, okuttukları eserlere düşülen semâkayıtlarından hareketle sadece evlerinde değil dârülhadis ve medrese gibi kurumlarınyanı sıra her kesimden insanın müşterek olarak kullandığı camilerde debirtakım ilmî faaliyetler sürdürdüklerini göstermeyi amaçlamaktadır. Makaledebu dönemin kadın muhaddisleri tanıtılırken aynı zamanda okutulan kitaplar vederslere katılan öğrencilerin yaşı, bilgi düzeyi ve sayısı gibi özelliklerinden hareketledönemin ve toplumun ilim hayatına verdiği önemi yansıtan bilgiler desunulmuştur.