Safevi Şahlarının Baniliği Üzerine Bir Değerlendirme

Özet

Bu makalede, Safevi şahlarının mimariyi himayesi ve imar faaliyetleri, zamanın kültürel, siyasi ve dini bağlamıyla ilişkilendirilerek incelenmektedir. Safevi Devleti’nin başlangıcı ve yıkılışı arasındaki yaklaşık iki asırlık dö- nem kronolojik olarak incelenmektedir. Safevi şahları arasındaki en faal baniler olmaları sebebiyle, Şah Tahmasb ve I. Abbas dönemleri, bu makalenin odak noktasını teşkil etmektedir. Makalenin temel tezi, Safevi Hanedanı’nın İmami Şiilik inancı ve merkezi imparatorluk ideali çevresinde geliştirdiği dini-siyasi paradigma ve buna bağlı olarak gelişen temsiliyet politikasının, şahların baniliğini şekillendiren en temel unsurlardan biri olduğudur.

Abstract

In this article, architectural patronage of the Safavid shahs is investigated in relation with the cultural, political and religious context of the era. The period between the rise and fall of the Safavid state is examined chronologically. The reigns of Shah Tahmasb and Abbas I constitute the focus of this article because these two Safavid monarchs were the most active architectural patrons of the Safavid state. The main claim of this article is that the Safavid dynasty’s religio-political paradigm and policies of representation were among the main veins that nourished architectural patronage of the Safavid shahs.

Anahtar kelimeler: Safevi Mimarisi, Safevi Tarihi, Safevi Şahları, Banilik, Şah Tahmasb, I. Abbas