Dergiler / İran Çalışmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 1 - Sayı: 2

İran’ın Ortadoğu Güvenlik İkilemi: Yeni Gerçekçilik Kuramına Göre İran’ın Suriye Dış Politikası

Iran’s Security Dilemma in The Middle East: A Neorealist Approach to Iran’s Foreign Policy in Syria

Sayfa
115–139
DOI
—

Özet

İran’ın Ortadoğu dış politikası genellikle İran’ın devlet kimliğinin ayrılmaz bir parçası olarak görülen din anlayışı çerçevesinde değerlendirilmiştir. İran’ın dış politika kararları ve eylemlerine, sınırlarında Şii nüfus - azınlık veya çoğunluk- barındıran Ortadoğu devletleri tarafından şüpheli yaklaşılmış, hatta bölge için ideolojik ve mezhepsel tehlike olarak yorumlanmıştır. Bu anlamda Suriye savaşı, İran Ortadoğu dış politikasının belirleyici unsurlarını analiz edebilmemiz için önemli bir örnektir. Bu çalışma, İran’ın Suriye dış politikasının belirleyici motivasyonlarını yeni gerçekçilik yaklaşımıyla anlamaya çalışıp, mezhepsel gerilimlerin mi yoksa jeopolitik hesaplamaların mı belirleyici olduğunu tartışmaktadır.

Abstract

Iran’s foreign policy in the Middle East has often been analyzed through the lenses of religion which seen as an inseparable component of state identity of Iran. Iran’s foreign policy actions in the region have often been interpreted as suspicious as well as posing ideological and sectarian threat by the other Middle East countries that have Shia minorities/majorities in their territories. At that point, Syria war constitutes a relevant example to analyze the determinants of Iran’s foreign policy in the Middle East. This study attempts at applying neorealism to analyze the motivations of Iran’s foreign policy in the Middle East. It argues that Iran’s foreign policy in Syria needs to be seen beyond the discourse of proxy war; rather it aims at securing Iran’s regional power bases as well as projecting Iranian power to Syria and across the region.

Anahtar kelimeler: Suriye Savaşı, Neorealizm, İran Dış Politikası, Güvenlik İkilemi, Mezhepçilik.