Dergiler / İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 6 - Sayı: 1
Osmanlı Gayrimüslim Okullarında Türkçenin Yaygınlaştırıl-masına Yönelik Faaliyetler (1876-1908)
- Sayfa
- 213–233
- DOI
- —
Özet
Modern devletlerin millî kimliklerinin inşası bakımından XIX. yüzyıl önemli bir dönemdir. Bu yüzyılda söz konusu devletler, bünyelerindeki farklı toplulukları millî bir bilinç etrafında kendilerine bağlamak için yoğun çaba sarf ettiler. Bu gelişmeler doğrultusunda Osmanlı Devleti’nde de günlük yaşamdan zihniyete kadar hemen her alanda önemli değişimler meydana geldi. Tanzimat dönemi reformlarıyla birlikte başlayan köklü ve kalıcı değişimler, Osmanlı toplumunun hemen her kesiminde etkisini gösterdi. Bu değişimlerle birlikte gayrimüslimler arasında oluşan kimlik farkındalıklardan kaynaklanan ayrılıkçı bazı yaklaşımlar sebebiyle Osmanlı Devleti oldukça etkilendi. Gayrimüslimlerin Osmanlı idaresi altında varlıklarını sürdürmeleri Babıâli açısından çok önemliydi. Babıâli’ye göre bunu sağlamanın yolu gayrimüslimlerde Osmanlıya yönelik bir aidiyet duygusu yaratmaktı. Nitekim bu duygu, Türkçe üzerine inşa edilmiş resmî karakterli bir dil milliyetçiliğinin inşasıyla oluşturulmaya çalışıldı. Söz konusu dil milliyetçiliği hem Osmanlı Devleti’nin yönetim hem de eğitim sisteminde bir takım değişiklikler yapılmasını zorunlu hale getirdi.
Abstract
In the 19th, modern states have made intensive efforts to gather different communities in their constituents around a national consciousness. In the direction of these developments, important changes took place in every field from everyday life to mind in the Ottoman State. The fundamental and lasting changes that started with Tanzimat have been influential in almost every part of the Ottoman society. Along with these changes, the Ottoman statesmen were disturbed because of the separatist approaches arising from the identity awareness that occurred among the non-muslims. Maintainning the presence of non-muslims under Ottoman rule was very important in term of Ottoman administrators. According to them, the way of achieving this is to create a sense of belonging towards the Ottomans in non-muslims. As a matter of fact, this feeling was tried to be built with an official Turkish language nationalism. Mentioned the language nationalism needed to make some radical changes both in the management understanding of the Ottoman State and in the education system.