Feminizmin Modern Dönem Kur'an Tefsirine Etkileri: "Tefsir Sosyolojisi" Üzerine Bir Deneme

Özet

Bu makale, modern dönemde ortaya çıkmış felsefi, siyasi ve toplumsal bir hareket olan feminizmin çağdaş dönem Kur’an tefsiri üzerindeki etkileri konusunda bazı örneklere yer vererek tefsir faaliyetlerinin çağdaş düşünce akımlarından etkilenme şekillerini feminizm bağlamında tartışmaya çalışacaktır. Daha çok Batıda gelişen feminist hareketlerin İslam dünyasını da etkilediği bilinmektedir. Bu çerçevede bu çalışmada, feminizmin etkisiyle ortaya çıktığı düşünülen ve genellikle “feministler” ve “kadınlar” tarafından yapılan bazı yeni yorum denemelerinden bahsedilecek ve bir tür “feminist yorum/hermenötik” akımından söz edilip edilemeyeceği sorgulanacaktır. Bu arada, eğer “tefsir sosyolojisi”, ayetlere getirilen yorumların, müfessirin içinde bulunduğu bireysel, tarihsel, toplumsal, kültürel, düşünsel, bilimsel, bölgesel, dönemsel… bağlamlardan nasıl etkilendiğini tespit etmeye çalışan bir araştırma alanı olarak tanımlanırsa, bu makale feminizmin modern dönem Kur’an tefsiri üzerindeki etkilerini sorguladığı için bir tür “tefsir sosyolojisi” çabası olarak da görülebilir.

Abstract

This article contains some examples of the effects of feminism as a philosophical and social movement emerged in the modern era on the modern Qur’anic tafsir and tries to discuss the ways in which tafsir activities are influenced by contemporary thought movements in the sample of feminism. In this study “new” examples of translation and tafsir made by “feminists” and “women” and are thought to have emerged under the influence of feminism will be included and it will be questioned whether or not to talk about a kind of “feminist interpretation/ hermeneutics” movement. On the other hand, feminist Qur’anic hermeneutics is a fairly new interpretation method that emerged in the 20th century and therefore there are some criticisms against this method. In this context, some theological and methodological criticisms of the feminist Qur’anic interpretations will be mentioned at the end of the article