Öğretmen adaylarının çocuk haklarına yönelik tutumları

Özet

Bu araştırmanın genel amacı öğretmen adaylarının çocuk haklarına yönelik tutumlarını ve bu tutumlar üzerinde etkili olabilecek bazı faktörleri belirlemektir. Tarama modelinin kullanıldığı araştırmanın örneklemini İstanbul’da biri devlet diğeri vakıf üniversitesi olmak üzere iki farklı üniversitenin eğitim fakültelerinin okul öncesi (119) ve sınıf öğretmenliği (137) bölümlerinde öğrenim gören toplam 256 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri Karaman Kepenekçi (2006) tarafından geliştirilen ‘Çocuk Haklarına Yönelik Tutum Ölçeği’ kullanılarak toplanmıştır. Veri toplama aracının geçerlilik-güvenirlik çalışmaları Karaman Kepenekçi (2006) tarafından yapılmış olmakla birlikte bu araştırmada ayrıca DFA (doğrulayıcı faktör analizi) ve Cronbach Alpha güvenirlik çalışmaları yapılarak, daha geçerli ve daha güvenilir veriler elde edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar, öğretmen adaylarının çocuk haklarına yönelik genel tutumlarının oldukça yüksek düzeyde olumlu olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmen adaylarının sınıf öğretmenliği ya da okul öncesi öğretmenliği bölümlerinde öğrenim görüyor olmaları onların tutumlarını değiştirmezken, kadın öğretmen adaylarının erkeklere oranla tutumlarının daha olumlu olduğu bulunmuştur. Ayrıca aile ortamında 3 ya da daha fazla kardeşle birlikte yetişen öğretmen adaylarının kardeşi bulunmayan ya da 3’ten az kardeşe sahip olan öğretmen adaylarından tutumlarının daha olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının tutumları üzerinde etkili olan faktörlerden birisi de onların “çocuk hakları sözleşmesini” okuyup öğrenmiş olmalarıdır. Çocuk hakları sözleşmesini okuyan öğretmen adayları, okumayanlara göre çocuk haklarına yönelik daha olumlu tutum sergilemektedirler.

Abstract

The aim of the study is to idetify attitudes of prospective teachers towards children rights and investigate the factors which have impact on these attitudes. Participants were chosen with survey method among a sample of 256 teacher candidates from education faculties of one state and one foundation university composed of preschool teaching (119) and classroom teaching (137) programs. Data is collected with Karaman Kepenekci (2006) “Scale of Attitude Toward Child Rights”. Reliability and validity measures were conducted by Karaman Kepenekci (2006) previously, and additional relability and validity ensured with confirmatory factor analysis and Cronbach Alpha test. Results revealed high levels of positive attitude of prospective teachers toward child rights. Although attitude was not predicted by the program of prospective teachers, female candidates were appeared to have more positive attitudes compared to male candidates. Prospective teachers raised with 3 or more siblings appeared to have more positive attitudes towards child rights compared to prospective teachers raised alone or with less than 3 siblings. One factor appeared to have a significant effect on attitudes of prospective teachers was having read the “child rights article”. Prospective teachers who have read the Children Rights Article exhibited more positive attitude toward children rights, compared to prospective teachers who have not.