Türkçe ve İngilizce atasözlerinde “ötekilik”

Özet

Bu çalışmanın amacı öteki kavramı ile ilgili Türkçe ve İngilizce atasözlerini inceleyerek bu iki dil ve kültürdeki benzerlik ve farklılıkları belirlemektir. Türkçede “başkası”, “el”, “eloğlu” ve İngilizcede “other(s)” gibi öteki kavramı ile ilgili sözcükleri ve sosyal ilişkilerle ilgili sözcükleri içeren atasözleri, bu kültürlerde kimlerin “öteki” olarak görüldüğünü belirlemek amacıyla yansıttıkları bakış açısı bakımından incelenmiştir. Bulgular, Türkçe atasözlerinde başkaları ile ilgili sözcüklerin İngilizce atasözlerindekilere göre daha fazla olduğunu ve başkalarının olumsuz bir biçimde yansıtıldığını göstermektedir. Türkçe atasözlerinde yoksullar, üvey evlatlar, kız çocukları, kadınlar, engelliler, Çingene, Kürt ve gayrimüslimler öteki olarak görülmektedir. İngilizce atasözlerinde en belirgin biçimde ifade edilen ötekiler Kızılderililer, Yunanlar ve Fransızlardır.

Abstract

The aim of this study is to investigate Turkish and English proverbs related to the concept of otherness to identify similarities and differences between these two languages and cultures. Proverbs including words related to the concept of otherness such as ‘başkası’, ‘el’, ‘eloğlu’, etc. in Turkish and ‘other(s)’ in English and proverbs including words about social relations are analyzed in terms of the point of view they reflect to understand who are considered as “others” in these cultures. Findings indicate that in Turkish idioms, words about others are more frequently used and others are reflected negatively. In Turkish proverbs, the poor, step-children, girls and daughters, women, people with disabilities, Gipsies, Kurds and non-muslims are considered as others. In English proverbs, Indians, Greeks and Frenchmen are obviously seen as others.