Dergiler / Hitit ilahiyat dergisi / 2014 / Cilt: 13 - Sayı: 26
Küleynî’nin el-Kâfî Adlı Eserinde Hz. Ali'yle İlgili Bazı Rivayetlerin Tenkit ve Değerlendirilmesi
- Sayfa
- 5–42
- DOI
- —
Özet
Küleynî el-Kâfî adlı eserinin Usûl bölümünün”Hücce”kısmında, başta Ali b. Ebû Tâlib olmak üzere mâsum imamlara dair birtakım rivayetlerle Hz. Ali’ye ve diğer imamlara delalet ettiği iddia edilen bazı âyetlere yer vermiştir. Ne var ki ilgili rivayetlerin çoğu, Kur’ân âyetleri ile açık bir şekilde çeliştiği gibi delil olarak kullanılan âyetlerin çoğunun ise konu ile ilgisi bulunmamaktadır. Bu çalışmamız, Küleynî’nin mezkûr eserinin “Hücce” kısmında tahric ettiği rivayetleri esas almakta, delil olarak kullanılan âyetlerin Şîa ve Ehl-i sünnet’e ait temel tefsirlerde nasıl yorumlandığını tesbit etmeyi, ardından Şîa’nın imâmet teorisini temellendirmek için Hz. Ali’nin ve diğer imamların nasla tayin edildiklerini iddia etmelerinin nazarî arka planını ortaya koymayı, bu rivayetlerin doğuşuna sebep olan faktörleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmanın diğer bir amacı, imâmet nazariyesini ispat edebilmek için Küleynî’nin “Hücce” başlığı altında tahric ettiği rivayetler içinde zikrettiği âyetlerin bağlamından nasıl koparıldığını, bazı rivayetlerin aşırılıklar ve zorlama yorumlar, hatta tahrifler ihtiva ettiğini göstererek ilgili bölümde kaydedilen Hz. Ali ile ilgili rivayetlerin kat’i olduğunu iddia etmenin ne derece gerçeği yansıttığını tartışmaktır.
Abstract
Shiī scholar al-Kuleynī transmits some hadīths on Ali b. Abū Tālib and other imams in Usūl al-Kāfī under chapter Kitāb al-Hujja. However, most of these narrations explicitly contradict some Qur’ānic verses and the majority of them used for as evidence don’t have any relationship with the subject. Our study, therefore, based on narrations in Kitāb al-Hujja in Kuleyni’s al-Kāfī and primarily analyses how these verses were interpreted by some key Shiī and Sunni’s tafsīr books. Our paper also aims at establishing a theoretical background for the theory of imamāt and of imams who were determined by Allāh, argued by Shia; and intends to identify factors that lead to the appearance of these narrations. This study targets to show how Kuleynî decontextualized the verses and how some narrations contain excesses and inappropriate comments or even some narrations contained distortions in order to prove the imāmate theory. Finally, our goal is to discuss to what extent the narrations are genuinely recorded in Kitāb al-Hujja in al-Kāfī and what the value of the narrations about Ali b. Abū Tālib.