Osmanlıda Padişah Oğulları ve Kızlarının Eşitlendiği Alan: Teşrifat

The Field where the Padishah’s Sons and Daughters are Equalized in Ottoman Empire: Protocol

Özet

Tarihî süreç içerisinde farklı anlamlarda kullanılan teşrifat, Osmanlı Devleti’nde resmî işlere dair protokol ile saray halkının özel hayatlarına dair merasimleri ifade eden geniş kapsamlı bir kavram olarak kullanılmıştır. Osmanlı tarihi açısından resmî teşrifat, eski ve köklü bir devlet geleneğine delalet etme, özel teşrifat da mahrem kalması istenen özel hayatın gizemine kısmen ışık tutma özelliğiyle değer kazanmıştır. Padişah oğulları ve kızlarına doğum ve eğitime başlama gibi hayatlarının belli dönüm noktalarında ileriye yönelik rol ve statüleri dikkate alınmadan sırf padişah çocuğu olarak aynı teşrifatın uygulanması, özel teşrifatı Osmanlı kültürünü anlama ve açıklama noktasında da oldukça değerli kılmıştır. İleriye yönelik rol ve statü bağlamında müstakbel padişah olarak görülen şehzâdeler ile müstakbel eş ve anne olarak görülen sultanların padişah çocuğu olarak eşitlendiği özel teşrifat sayesinde Osmanlı toplumunda genelde kadının, özelde de sultanların sosyo-kültürel konumları netlik kazanmıştır.

Abstract

Protocol which has been used in different meanings throughout its historical course was used as a comprehensive concept referring to the protocol concerning the official matters and the ceremonies related to the private lives of the palace people in the Ottoman Empire. In terms of the Ottoman history, official protocol and private protocol gained value with the features of indicating an old and established state tradition and partly of shedding light on the mystery of the private life demanded to be kept confidential, respectively. Applying the same protocol just because they were the padishah’s children, disregarding the future roles and status in the crucial points of their lives such as birth and starting schooling, made the private protocol very valuable to be able to understand and explain the Ottoman culture. Thanks to the private protocol in which the padishah’s sons seen as the prosspective padishah in the context of their roles and status and the padishah’s daughters considered as the prospective wives and mothers were equalized, women’s, in general, and specifally, the padishah’s daughters’ socio – cultural positions became clearer