Resâilü İhvâni’s-Safâ’da Felsefi Mantık Bilimi ve Dil(bilim)sel Mantık Bilimi

Özet

Bu çalışma İhvânü’s-Safâ’nın (10. yüzyıl) Resâil-u İhvâni’s-Safâ adlı eserinde yer alan İsâgûcî risalesindeki ‘felsefi mantık bilimi’ ile ‘dil(bilim)sel mantık bilimi’ ifadelerinin içeriklerini sunar ve bu içeriklere mantık tarihi bakımından da bir değer biçer. Esasen ‘felsefi mantık’, modern dönemde de kullanılan bir ifadedir. Bununla birlikte günümüzde de bir ‘dil(bilim)sel mantık’ disiplininden söz etmek mümkündür. Bana öyle geliyor ki bu ifadeler, modern dönemdeki kullanımlarından farklı bir anlama sahip olmasına rağmen, ilk kez İhvânü’s-Safâ Risalelerinde geçmektedir.

Abstract

This study presents the contents of ‘the science of philosophical logic’ and ‘the science of linguistic logic’ which are found in Eisagoge text in the Ikhwân al-Safâ’s Rasâilu Ikhwân al- Safâ. This study also assesses these contents in terms of the history of logic. ‘Philosophical logic’ is a term, also used in the modern era and also it is possible to talk about the “presentday” a discipline of linguistic logic. It seems to me that these were seen in the tractates of Ikhwan al-Safâ (10th century) for the first time although their usage was somehow different than their contemporary usage.

Anahtar kelimeler: İhvânü’s-Safâ, mantık tarihi, İsâgûcî, felsefi mantık, dil(bilim)sel mantık.