ARİSTOTELES'İN YER ANALİZİ

Özet

Bu yazı Aristoteles’in yer kavramına ve bu kavramın onun fiziksel ve kozmolojik sistemi ile ilişkisine dair bir tartışma sunmaktadır. Aristoteles’in yer düşüncesinde hayati nokta Platon, pisagorcular ve atomcuların yaptığı yeri uzaya indirgeyen tüm soyut tasavvurlara karşıt olarak ilk-elden dünya tecrübemize doğrudan cevap veriyor olmasıdır. İçkin bir düzen olarak Aristotelyen kozmos herşeyin kendi yerine sahip olduğu ya da kendi yerine yöneldiği bir konumlar sistemidir. Bu düzen şeylere kendi yerlerini tahsis eder, onları bir bütün içinde konumlandırır, yer ise burada somut varlıklar için bir sınırlama ve belirleme ilkesi olarak işlev görür. Bu yer tasavvuru Platon, Öklid geometrisi, atomcular ve aynı şekilde modern fizik tarafından tahayyül edilen ya da sayıltılanan homojen, belirsiz uzaya derin bir şekilde zıtlık teşkil eder. Hiyerarşik olarak düzenlenmiş, dahili olarak işleyen bir kozmos dünyanın heterojen bir topografya, sıkı bir şekilde haritalanmış bir arazi olmasını talep eder. Böyle bir dünyada hareket de yere izafeten, yani, herşeyden önce, gaye-yönelimli bir süreç olarak düşünülmelidir.

Abstract

This paper presents a discussion of Aristotle’s notion of place and its relation to his physical and cosmological system. The crucial point in Aristotle’s view of place is the fact that it responds directly to our first-hand experience of the world as opposed to all sorts of abstract presentations that reduce place to space as done by Plato, Pythogoreans and Atomists. Aristotelian cosmos as an inherent order is a system of locations where everything has its own place or moves to its own place. This order assigns things to their proper places, allocates them in a whole, while place in its turn functions as a principle of delimitation and determination for concrete things, a notion which is deeply at odds with homogenous indeterminate space imagined or presupposed by Plato, Euclidian geometry, Atomists as well as by the modern physics. A hierarchically ordered, internally operating cosmos demands the world to be a heterogenous topography, a strictly chartered territory. Movement in such a world is to be thought in relation to place, i.e. as, first of all, a goal- directed process.