İdealizmden Realizme Esir Hukukunun Değişim Süreçleri

Özet

Bu makalede İslam fıkhının esirlerle ilgili hükümleri ele alınmaktadır. Öncelikle konunun Kur’an ve sünnette nasıl ele alındığı tespit edilmeye çalışılmış, daha sonraki uygulamaların Kur’an ve sünnet hükümleriyle örtüşüp örtüşmediği gözlemlenmiştir. Genelde fukaha bu konuyu sultanların takdirine havale etmiştir. Fakat konuyla ilgili kanaatlerini ortaya koymaktan ve hatta bazen nasların açık hükümlerini zoraki yorumlara tabi tutmaktan da geri durmamıştır. Erken dönemlerde Kur’an ve sünnetin ahkâmına dayanarak karşı çıkanlar olmuşsa da esirin öldürülmesine veya köleleştirilmesine engel olunamamıştır. Sonuçta esirin öldürülmesi veya köleleştirilmesi en önemli seçenek haline gelmiş ve fidye karşılığı bile salıverilmeleri caiz görülmemiştir. Esirlerin karşılıklı veya karşılıksız salıverilmesini öngören ayet ve onun uygulamasına dönük sünnetteki bütün örnekler mensuh sayılmıştır. Sonraları İbn Hümam gibi bu anlayışa karşı çıkan bazı muhalif sesler yükselse de buna itibar edilmemiştir.

Abstract

This article examines the regulations about slavery in Islamic jurisprudence. This study tries to learn about the slavery in the Koran and sunnah and, if later practices were parallel to the rulings in the Koran and sunnah. It seems that the scholars of Islamic law left this matter to the sultan’s degrees. In early times some scholars have opposed to the killing or enslaving of the captives, nevertheless they have failed. As a result the killing or enslaving of the captives became a rule and it was not approved, even releasing by ransom. Though there were some verses and prophetic traditions in Islam, both in theory and the practice, that demanded freeing the slaves in charge or even without any carge, these have considered as nullified. In later times we witness some people such as ibn Humam who raised some objections on the matter, however these also have been ignored. But the modern developments regarding the slavery in the West has affected the Ottoman land, and ironically it meant that the West has instructed to Muslims be outlawed slavery, something which is a doctrine similar to one in the Koran and the tradition of the Prophet Mohammad.