İSLAM SANATININ İLK ŞAHESERİ KUBBETÜ’S-SAHRA: TARİHİ ARKA PLANI, TASVİRİ, RESTORASYONLARI ve KİTABELERİ

The First Masterpiece Of The Islamic Art, Kubbat Al-Sakhra: Its Historical Background, Explanation, Restrorations And Inscriptions

Özet

Mabedler, antik şehirlerden modem şehirlere gelinceye kadar, şehirlerde merkezi bir role sahip olmuşlardır. Öyle ki bazı şehirler adeta mabetlerle özdeşleşmiştir. Bu tür şehirlerin başında Kudüs gelmektedir. Kudüs, üç semavi dinin kutsal merkezi olmasından dolayı, bu üç dinin en güzel mabedlerine sahip olmuştur. Bunlar Yahudilerin Süleyman Mabed’i, Hıristiyanların Kutsal Mezar Kilisesi ve Müslümanların Kubbetü’s-Sahra’sidir. Bu çalışmada Kubbetü’s-Sahra’nın yeri, inşasının sebebleri, bir caminin fonksiyonlarına sahip olup olmadığı üzerinde duruldu. Kubbetü’s-Sahra’nın inşasında, Emevi dönemi iç politikası çerçevesinde, Abdullah b. Zübeyr ile Emeviler arasındaki hilafet mücadelesine vurgu yapılmıştır. Aynca Ortaçağ kaynaklanndaki tasviri ile geçirdiği restorasyonlar ve buna bağlı olarak kitabeleri üzerinde durulmuştur.

Abstract

Temples, played a central role in transition from ancient cities to modem cities. For instance some cities identifıed themself with temples. Jarusalem played a leading role among other cities. Jarusalem holds the most attractive temples because of being the holly çenter for the tree heavenly religion. These temples are Solomon Temple of the Jews, The Church of The Holy Sepulchre of the Christians, The Kubbat al-Sakhra of the Muslims. This study discuses the location of the Kubbat al-Sakhra, the reasons for which it was built, whether it has any functions related to a mosque. During the construction of Kubbet al-Sahkra, vvithin the interior policy of Emevids period, a Calipper strugle existed between Abdullah b. Zubeyr and Emavies is also discussed. İn addition, description of Kubbat al-Sahkra based on the Middle Age sources, İts restoations done and inscriptions are explained.