ÂŞIKLARIN DİLİNDEN KONUŞMA ADABI

Özet

Temelinde saygı ve nezaket olan adabımuaşeret kaideleri; oturmaktan, kalkmaktan tutun da misafir ağırlama, taziyeye gitme, asansöre binme, telefonla konuşma gibi hayatın günlük akışı içerisindeki pek çok durumda insanlardan beklenilen davranış kalıplarını içermektedir. Bu kaidelerden biri de konuşmaya dair olanıdır. Konuşma adabı en önemli görgü kurallarından biridir. Zira insanlar arasındaki iletişim daha çok konuşma vasıtası ile sağlanmaktadır. Bu nedenle neyi, nerede, nasıl ve ne kadar konuşacağını bilmek sağlıklı bir iletişim açısından oldukça gereklidir. Bundan dolayı toplumumuz, genç nesillerine informel yollardan diğer adabımuaşeret kaidelerini öğrettiği gibi konuşma adabını da öğretmeye çalışmaktadır. İşte âşıkların da bu informel süreçte konuşma adabını öğretme açısından sorumluluk yüklendikleri görülmektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizinin kullanıldığı bu çalışmada elde edilen veriler betimsel analize tabi tutularak tasnif edilmiştir. Öğreticilik niteliği güçlü olan âşık tarzı şiir geleneği bu açıdan okunduğunda âşıkların konuşma adabını az, yerinde ve düşünerek konuşmak, edepli konuşmak, boş konuşmamak, sözü uzatmamak, dedikodu yapmamak, kendini övmemek gibi başlıklarda tasnif edilecek şekilde ele aldıkları ve bu eğitim sürecine katkıda bulundukları görülmektedir.

Abstract

The rules of good manners based on respect and courtesy; includes the behaviour patterns expected from people in many situations in the daily flow of life, such as sitting, getting up, hosting guests, going to condolences, getting on the elevator, talking on the phone. One of these rules is the one about speaking. Speaking manner is one of the most important good manner rules. Because communication between people is mostly provided by means of speech. Therefore, knowing what, where, how and how much to talk is very necessary for healthy communication. For this reason, our society is trying to teach the younger generations the manners of speaking informally, just as it teaches the other rules of good manners. It is seen that the minstrels also take responsibility in terms of teaching speaking manners in this informal process. The data obtained in this study, in which document analysis, one of the qualitative research methods, was used, was classified by subjecting descriptive analysis. When the minstrel style poetry tradition, which has a strong instructive quality, is examined from this perspective, it is seen that the minstrels handle the manners of speaking in a way that can be classified under the headings such as speaking less, appropriate and in a thoughtful manner, speaking decently, not talking nonsense, not prolonging the conversation, not gossiping, not praising oneself, and not revealing secrets and contribute to this education process.

Anahtar kelimeler: Âşık tarzı şiir geleneği, Adabımuaşeret kaideleri, Konuşma adabı