XVII. Yüzyıl Avarız Kayıtlarına Göre Kütahya Sancağı Eğrigöz (Emet) ve Dağardı Kazaları

Emet (Eğrigoz) and Dağardı Towns of Kütahya Sanjak in Light of the Avarız Records in the XVII. Century

Özet

Osmanlı Devleti’nde XV. ve XVI. yüzyıllarda malî yapıyı ve vergi gelirlerini tespit etmek amacına yönelik tutulan tahrir defterleri, Osmanlı demografi çalışmalarına da katkı sağlayan en önemli kaynaklar arasındadır. Bu kayıtlardan hareketle Osmanlı Devleti sınırları içerisinde yaşayan nüfusu tespit etmeye yönelik çalışmalar yürütülmüştür. Tımar sisteminin çökmesi ile klasik tahrirler önemini yitirmiş, bunların yerini avarız vergisi mükelleflerinin tespitinin yapıldığı sayımlar almıştır. Avarız defterlerine göre Kütahya sancağı Eğrigöz ve Dağardı kazalarına tabi yerleşim yerleri ile buralarda yaşan vergi yükümlüsü nüfusun tespit edilmesinin amaçlandığı bu çalışmada, 1646 ve 1675 tarihli Kütahya sancağı avarız defterlerinin çözümlenmesi ve elde verilerin analizine dayalı dokuman incelemesi ve değerlendirilmesi yöntemi uygulanmıştır. Bu defterlerden mahalle, köy ve kasabaların isimleri ve buralarda yaşayan vergi yükümlüsü nüfus tespit edilerek, Kütahya sancağına tabi diğer kazalarla karşılaştırması yapılmıştır. Eğrigöz ve Dağardı kazalarının Kütahya sancağına tabi Simav ve Gediz kazalarına göre daha az vergi yükümlüsü nüfusa sahip oldukları tespit edilmiştir.

Abstract

Cadastral record books, which recorded in order to determine the tax revenues and fiscal structure in the Ottoman Empire between the XV. and XVI. centuries, are among the most important resources contributing to the Ottoman demographical studies. Many studies had carried out to determine the population living within the Ottoman boundaries by using these records. After the collapse of the monarial system, classical cadastral record books lost their significance and the avarız records took place of the cadastral books. In this study, it is aimed to determine tax payer population in Eğrigöz and Dağardı districts of Kütahya Sanjak in light of the avarız records. For this, the transcription, analyzes and evaluation method of the 1646-1675 avarız records have applied. On the bases of these records, both the names of districts, villages, towns and the tax payer population have determined and compared to other districts of Kütahya Sanjak.