Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 21 - Sayı: 2
DENİZ TİCARETİ HUKUKUNDA KONTEYNERİN BEKLEMESİ VE GECİKMESİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
- Sayfa
- 707–776
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada deniz ticareti hukukunun güncel sorunlarından biri olan konteynerin beklemesinin ve gecikmesinin hukuki niteliği ile bunların taşıyan lehine doğurduğu haklar Türk hukuku esas alınarak incelenmiştir. Türk borçlar hukukuna göre, konteynerin beklemesi (“demurrage”) alacaklı temerrüdünü, konteynerin gecikmesi (“detention”) ise, borçlu temerrüdünü ortaya çıkarmak- tadır. Çalışmada bu ayrıma bağlı olarak, taşıyan lehine doğan hakların niteliği de incelenmiştir. Bu bağlamda, konteynerin beklemesi sebebiyle taşıyana öde- necek bedelin esas itibariyle gerçek olmayan ceza koşulu niteliğinde olduğunu; buna karşılık, gecikme sebebiyle ödenecek bedelin ise, taşıyanın uğradığı gerçek zarar ile olan ölçüsüne göre ceza koşulu veya götürü tazminat olduğunu ortaya koymaya çalışacağız. Bütün bunların yanında konteynerin beklemesi ve gecik- mesi sebebiyle taşıyan lehine doğan hakların kanuni sınırları da açıklanmış ve son olarak, İngiliz hukukunda MSC Mediterranean Shipping Co SA v. Cottonex Anstalt davasında ortaya konulan görüşler genel olarak ele alınmıştır.
Abstract
In this study, legal nature of container demurrage and detention, as one ofthe current issues of the maritime law, and the carrier's rights occurred as aresult thereof are examined under the Turkish law. According to the Turkishobligation law, container demurrage constitutes creditor’s default (moracreditoris); on the other hand, container detention shall be considered as anobligator’s default (mora debitoris). Depending on this distinction, the legalnature of the carrier’s rights arising as consequences thereof are also examinedhereinafter. In this context it is to be demonstrated that the charge to be paid tothe carrier due to container demurrage is fundamentally a notional penaltyclause whereas the charge to be paid due to demurrage is either a penaltyclause or liquidated damage depending on the extent of the carrier's actualdamage. Besides all these, limit of the carrier’s rights due to demurrage anddetention of the container is also explained; and, finally, the remarks presentedin the MSC Mediterranean Shipping Co SA v. Cottonex Anstalt case arediscussed in general.