Vanlı Dîvân Şâiri Sa’dî Abdülbâkî ve Şiirleri

Özet

18. yüzyıl divan şairlerinden olan Sa’dîAbdülbâkî Efendi, Van'da dünyaya gelmiştir.Vanlı meşhur şair Dürrî-i Yek-çeşm Efendi veFeyzî mahlası ile şiirler yazan Salih Efendi'ninbiraderidir. Şair bir aileden gelen Sa’dî Efendi,iyi bir eğitim görmüştür. Hayatının belirli birdöneminde, devletin ileri gelenleri ile iyiilişkiler kurmuştur. Başta Sultan III. Ahmedolmak üzere birçok vezir, sadrazam ve devletadamına methiyeler yazmış, onların düğün,doğum, terfi gibi olaylarına tarihler düşmüştür.Sa’dî Abdülbâkî, I. Mahmud'un emriyle İdris-iBitlisî'nin sekiz bin beyitlik Farsça Heşt Behiştadlı eserini Türkçeye tercüme etmiştir. Ayrıcaşairin Farsça ve Türkçe manzumeler kalemealdığı bilinmektedir. Şair hakkında bilgi verenkaynaklar ondan övgü ile bahsetmekte, naziksözlü ve çeşitli ilimlere vâkıf bir kişi olduğunubelirtmektedir. Şairin tezkirelerde yer alanbirkaç şiirinin dışında, bir divan veya divançesiolup olmadığı bilinmemekteydi. Şairin şiirlerikardeşi Dürrî-i Efendi'nin şiirlerinin de yeraldığı mecmuada dağınık ve çoğunlukladerkenarlarda bulunmaktadır. Bu çalışmada,bugüne kadar biyografisi ve şiirleri hakkındaetraflı bir çalışma yapılmamış olan Sa’dîEfendi'nin hayatı ve edebi kişiliği hakkında bilgiverilmiş ve şaire ait daha önce yayımlanmamışolan yirmi sekiz manzume çeviriyazıyaaktarılmıştır

Abstract

Sadi Abdülbâkî Efendi, one of the 18th-century divan poets, was born in Van. He is the brother of the famous poet Durrî-i Yek-Cheshm Efendi from Van and Salih Efendi, who wrote poems with the pseudonym Feyzî. Coming from a poet family, Sadi Efendi received a good education. He established good relations with the notables of the state at a certain period of his life. First of all, including Sultan III. Ahmed, he wrote praises to many viziers, grand viziers and statesmen, and dates were dropped for events such as their weddings, births and promotions. Sadî Abdülbâkî translated Idris-i Bitlisî’s eight thousand couplets Persian Hesht Behisht into Turkish upon the order of Mahmud I. It is also known that the poet wrote Persian and Turkish poems. Sources that give information about the poet mention him with praise, stating that he is a polite, verbal, and knowledgeable person. It is not known whether the poet had a divan or a divan, except for a few of his poems in tezkires. The poet's poems are scattered in the majmua of his brother, Dürrî-i Yek-Cheshm Efendi, and are mostly found in alleys. In this study, information about the life and literary personality of Sadî Efendi, whose biography and poems have not been studied in detail until today, was given and twenty-eight poems of the poet, which were not published before, were translated into translation.