Finansal Kapsamanın Ekonomik Büyüme ve Gelir Adaletsizliği Üzerindeki Etkisi

Özet

Finansal kapsama; hane halkının ve firmaların, ihtiyaçlarına uygun olan, avantajlı ve makul maliyetli finansal ürünlere ve hizmetlere erişimleri olarak tanımlanmaktadır. Bu finansal ürün ve hizmetler; finansal işlemler, transferler, tasarruflar ve krediler olarak örneklendirilebilir. Bu çalışma endeksleme tekniğini kullanarak finansal kapsamanın ölçülmesi hedeflemektedir. Finansal kapsamayı ölçmek için finansal erişim endeksi, şirketler seviyesinde finansal kullanım endeksi ve hane halkı seviyesinde finansal kullanım endeksi olmak üzere üç endeks oluşturulmuştur. Bu üç endeks, hane halkının ve şirketlerin finansal hizmetlere ulaşımını ve bu hizmetleri etkin kullanımını gösteren finansal kapsamanın farklı boyutlarını ele almaktadır. Bu çalışmada, Dünya Bankası tarafından hazırlanan Global Findex veri tabanı ile Enterprise Survey veri tabanı ve Uluslararası Para Fonu tarafından hazırlanan Financial Access veri tabanı kullanılarak, firmalar seviyesinde ve hane halkı seviyesinde finansal kapsamayı ölçmek için yollar gösterilmiştir. Bu doğrultuda Avrupa ve Orta Asya bölgesindeki ülkelere odaklanılmış, bu ülkelerin finansal kapsamları tarihi bir sırayla ve ülkeler arasındaki finansal kapsamlar karşılaştırmalı bir şekilde analiz edilmiştir. Avrupa ve Orta Asya bölgesinin içindeki dinamikler incelenerek, bölgenin içinde bulunduğu finansal kapsama gösterilirken, aynı zamanda finansal kapsamanın ekonomik büyüme ve gelir adaletsizliği üzerindeki etkisine de ölçümlenmiştir. Panel Regresyon ve en küçük kareler yöntemi regresyon modelini kullanılarak, finansal kapsamının iki önemli makro verisi olan ekonomik büyüme ve gelir adaletsizliği üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Çalışmasının sonucunda, güncel literatürle uyumlu olarak, finansal kapsamanın tüketim ve yatırım için gereken kaynaklara ulaşmayı sağlayan finansmanı sayesinde, ekonomik büyümeyi artırdığı ve gelir eşitsizliğini azalttığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte Avrupa ve Orta Asya bölgeleri için finansal kapsamanın büyüme üzerindeki etkisinin de anlamlı düzeyde çıktığı görülmüştür.

Abstract

Financial inclusion is defined as the access of households and firms tobeneficial and reasonably priced financial products and services which arein line with their necessities. These could be financial transactions, transfers,savings, and loans. After narrowing down the definition, it then measuresfinancial inclusion by using indexation technique. A major contribution ofthis study is the development of a measure of financial inclusion viaformation of three indices, namely financial access index, firm-level andhousehold-level financial usage indices. These three indices capture differentaspects of financial inclusion, which is comprised of access to financialservices by both households and firms in addition to effective use of theseservices. Based on Global Findex database and the Enterprise Surveydatabase collected by the World Bank, Financial Access database collectedby the International Monetary Fund the study introduces measures ofhousehold-level and firm-level inclusion, with placing Europe and CentralAsia in a historical and cross-country perspective. By using Panel andOrdinary Least Squares regression analysis, it analyzes the impact offinancial inclusion on two important macroeconomic variables, namelygrowth and inequality. Moreover, it focuses particularly on the ECA regionand analyzes the dynamics in the region. The study aims at documenting thestatus of financial inclusion in ECA, while shedding light on the impact offinancial inclusion on growth and inequality. It concludes that, in line withthe contemporary literature, financial inclusion enhances growth andreduces inequality with better access to resources to finance bothconsumption and investment. According to the article’s findings, thepositive impact of financial inclusion on growth is significant in the ECAregion.