Dergiler / İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 9 - Sayı: 1
SAĞLIK BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YENİ HUKUKSAL SORU(N)LAR
- Sayfa
- 477–506
- DOI
- —
Özet
Elektronik Sağlık ya da kısaca e-Sağlık olarak da nitelenebilecek sağlık bilişim teknolojileri, yeni iletişim teknolojilerinin (Information Communication Technologies-ICTs) sağlık amacıyla kullanılmasını ifade eder. Sağlık bilişim teknolojilerindeki hızlı gelişim geleneksel sağlık hizmeti sunumunda ve hasta-hekim ilişkisinde dönüşüm yaratmaktadır. Bu gelişmenin daha uzun ve daha sağlıklı bir yaşam için pek çok olanak sunduğu açıktır. Ancak bazı yan etkileri olduğu da belirtilmelidir. Nitekim sağlık bilişim teknolojilerindeki hızlı gelişim kişisel verilerin işlenme süreçleri ile ilgili yeni sorular ve sorunlar gündeme getirmektedir. Bu soruların yetkin bir şekilde yanıtlanması, yürürlükteki hukuk kurallarını yorumlarken ve gelecekteki hukuk kurallarını tasarlarken teknolojinin kendine özgü yapısını dikkate almayı gerektirir. Bu çalışma kapsamında öncelikle e-sağlık uygulamalarının getirdiği yenilikler karşısında ortaya çıkan hukuksal sorular değerlendirilmiştir. Ardından ise bu sorunlara çözüm olacağı umulan bazı öneriler geliştirilmiştir. Kanımızca bu sorunların çözülebilmesi, veri öznesinin kendine ilişkin bilgiler üzerindeki denetimini güçlendiren, sürecin şeffaflığını destekleyen ve teknolojinin kendine özgü unsurlarını dikkate alan bir bakış açısı ile olanaklıdır. Bu bakış açısının mevcut hukuk kurallarının yorumuna ve yeni kuralların tasarımına yansıtılması, hak ve özgürlükler ile teknolojik gelişmeler arasında dengenin kurulması açısından yararlı sonuçlar verebilir. Ayrıca teknolojinin önüne bariyerler koymadan bireyin haklarını korumak için hukuk kurallarının yanında bu bakış açısını sistemleştiren etik kurallara da başvurulması daha sağlıklı bir gelecek kurmakta yardımcı olacaktır.
Abstract
Electronic health, shortly eHealth mainly refers to health informatics and means usage of Information Communication Technologies (ICTs) for health purposes. The rapid evolution of eHealth applications causes a transformation not only in healthcare, but also in the relationship between health professionals and patients. On the one hand, these developments can enable longer and healthier life for human beings. On the other hand, they present some side effects. Indeed, the rapid development of health informatics raises new problems related to personal data protection. To solve these problems, the role of the intrinsic structure of the technology should be recognised. From this point of view, this article begins with describing new developments related to eHealth. In the light of these instances, the study tries to evaluate the legal problems in the field and to propose some new solutions. In this sense, there needs to be a perspective which strengthens the control of data subject on her personal health related data, supports transparency of the process and takes into consideration different components of technology. Projecting this perspective to the interpretation of both the current regulations and the construction of new ones can be helpful to create a balance between fundamental rights and technological developments. To protect the rights of individuals without setting barriers to technology as well as applying ethical principles that systematise this perspective will foster a healthier future.