Girit'in Osmanlılar Tarafından Fethiyle İlgili Bazı Yazma Eserler Üzerine Notlar

Özet

Dünyanın farklı ülkelerindeki değişik yazma eser kütüphanelerinde bulunan Osmanlı kroniklerinintespit edilerek bunların içeriklerinin değerlendirilmesi, tarih yazımı için olmazsa olmaz hususlardanbiridir. Bu eserlerin belirli konular dikkate alınarak yapılacak tasniflerinin, o konuları çalışacakaraştırmacılara büyük kolaylıklar sağlayacağı açıktır. Zikredilen düşünceden hareketle hazırlanan bumakalede, Osmanlı Devleti tarafından XVII. asırda alınan Girit’in fethiyle ilgili, Türkiye’deki yazmaeser kütüphanelerinde bulunan eserlerin tanıtımı ve kaynak değerlendirmesi yapılmıştır. İnceleneneserlerin çoğu daha önce tespit edilmiş kroniklerin nüshalarından oluşmaktadır. Yine ele alınanyazmaların büyük oranda, kendi zamanından önce yazılmış kroniklerden yapılan alıntılardanmüteşekkil oldukları belirlenmiştir. Bunların ekseriyetle Katib Çelebi’nin Fezleke’si ile MühürdarHasan Ağa’nın Cevâhirü’t-tevârih’inden ya da ondan yararlanan diğer kroniklerden istifade ettiklerianlaşılmıştır. Mecmua içinde yer alan bir kısım kaynağın ise Kandiye’nin fethi sonrası hazırlanmışfetihnamenin bir sureti olduğu tespit edilmiştir.

Abstract

The identification of the Ottoman chronicles in different literary libraries in different countries of the world and the evaluation of their contents is one of the indispensable aspects of writing history. It is clear that the sorting of these works by considering certain topics will provide great convenience to the researchers who work on them. In this article which was prepared with the motivation of the mentions mentioned, was made an assessment on the introduction of the artifacts and resource evaluation related to the conquest of Crete which was taken by Ottoman State in XVII century. Most of the studied works consists of copies of previously identified chronicles. It has also been determined that the writings discussed are largely composed of quotations from chronicles written before their time. It is understood that these are mostly benefited from Katib Çelebi’s Fezleke and Mühürdar Hasan Ağa’s Cevâhirü’t-tevârih or other chronicles benefiting from it. Some of the sources in Mecmua were also determined to be a copy of the fathnama (fetihname) prepared after the conquest of Candia.