İSLÂM EKONOMİSİ VE KAVÂİD-İ FIKHİYYE İLE İLİŞKİSİ

Özet

İslâm ekonomisi, İslâmî bilgi topluluğunun bir parçasıdır ve çağdaş İslâm dünyasındakiçeşitli yükseköğrenim kurumlarında tanınan ve geçerlilik kazanan yeni bir sosyal bilimdisiplini olarak ortaya çıkmıştır. İslâmî bilginin farklı kaynakları, İslâm ekonomisininevrimini ve gelişimini şekillendirmeye önemli katkıda bulunmuştur. Bununla birlikte,İslâmî hukuk kurallarının, mevcut ekonomik düşüncede bağlamsallaştırma açısındanpek fazla dikkat çekmediği görülmektedir. İçerik analizi yaklaşımını kullanan bu makale, beş normatif kurala ve bazı türlerine vurgu yaparak, kavâid-i fıkhiyye’nin İslâmekonomisini anlamaya uygun olup olmadığını incelemektedir. Amaç, bunların İslâmîekonomik hayatla ilgisini, zaman ve mekân içerisindeki bağlamsallaştırmalarını değerlendirmektir.İslâm’ın ikinci derecede öğrenim araştırmalarında bir disiplin olarak kavâid-i fıkhiyye’ninİslâmî iktisat anlayışına önemli ölçüde katkıda bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu kurallarbazı ekonomik teorileri İslâm ahlakına göre anlamaya yardımcıdır. Bu nedenle, Müslüman sosyal bilimcilerin, özellikle de Müslüman iktisatçıların, bu fıkıh dalına büyükbir ilgi ve bağlılıkla sarılmaları ve onu takip etmeleri hâlinde iktisat teorilerinin İslâmaçısından daha iyi değerlendirilmesine imkân verecektir.