DIŞ GELİŞMELER IŞIĞINDA CUMHURBAŞKANI İSMET İNÖNÜ'NÜN İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI DÖNEMİ İSTANBUL ZİYARETLERİ

THE İSTANBUL VİSİTS OF İSMET İNÖNÜ İN SECOND WORLD WAR ERA İN THE LİGHTS OF EXTERNAL DEVELOPMENTS

Özet

Devlet başkanlarının yurt ziyaretlerine çıkması iki yönden önem arz etmektedir. Bu ziyaretler bir yandan halkın sıkıntılarını birinci elden dinleme olanağı sağlarken öte yandan ziyaret eden siyasetçi ya da devlet başkanının halk arasındaki itibarını yükselterek hâkimiyetini kuvvetlendirmektedir. Bu açıdan bakıldığında Atatürk döneminde ihmal edilmeyen yurt ziyaretlerinin İnönü döneminde de önemle üzerinde durulduğu görülmektedir. Çalışmanın konusunu teşkil eden Dış Gelişmeler Işığında Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’nün İkinci Dünya Savaşı Dönemi İstanbul Ziyaretleri, mevcut ziyaretler içerisinde önemli bir yer işgal etmektedir. Zira İstanbul, Türkiye’nin en büyük kenti olması ve bu büyüklüğün sadece nüfus ile sınırlı kalmaması bu kenti cazibe merkezi haline getirmiştir. Adeta ülkenin lokomotifi konumunda olan İstanbul, Cumhurbaşkanı İnönü’nün ihmal etmediği kentlerin başında yer almıştır. İkinci Dünya Savaşı dönemi içerisinde değerlendirilen İstanbul ziyaretleri şüphesiz ki savaşın Türkiye üzerindeki tesirlerinden ayrı düşünülemez. Bu bağlamda çalışmada, İnönü’nün İstanbul ziyaretlerinin nedenleri, savaş dönemi dış politikasıyla ilgisi ve bu ziyaretlerle elde edilen kazanımlar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Dönem koşulları göz önüne alındığında eski başkentin halen ülkenin en gözde şehri olduğu gerçeği unutulmamalıdır. İstanbul’da söz konusu olan sorun ve eksikliklerin Türkiye’ye olası tesiri İnönü tarafından iyi bilinmektedir. Bu bilinç İstanbul ziyaretlerinde önemli bir unsur olmuştur. Ayrıca İnönü İstanbul’u sadece politik sebeplerle değil istirahat amaçlı da ziyaret etmiştir. Yalova bu amaçla tercih ettiği yer olarak karşımıza çıkmaktadır. Tüm bunlar, çalışmanın İstanbul özelinde ele alınmasını sağlamıştır. Bu çalışmada Türkiye’nin halen en önemli şehri konumunda olan İstanbul’a Cumhurbaşkanı İnönü’nün İkinci Dünya Savaşı sürecinde gerçekleştirdiği ziyaretler incelenmiştir. Bu ziyaretler İkinci Dünya Savaşı dış gelişmeleri bağlamında incelenerek ziyaretlerdeki amaç, süreç ve sonuçlarının kapsamlı ve sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi hedeflenmiştir.

Abstract

The Presidents’ tours around the country are important in two ways. These nationwide tours enable to listen to the problems of public and reinforce the politician or the president’s authority by enhancing the reputation of him. When considered from this point of view, it is seen that the nationwide tours were important as it was in the time of Atatürk. The İstanbul Visits Of İsmet İnönü İn Second World War Era İn The Lights Of External Developments, the subject of this work, has an important place around the present visits. Being the biggest city in Turkey and not just being limited to the population make the city an attraction point. Istanbul which is almost in the place of the engine of country is one of the first cities not ignored y President İnönü. It is surely beyond doubt that İstanbul visits, evaluated in the period of the Second World War, can not be thought separated from the effects of the war on Turkey. Concordantly, in this work it is tried to propound the reasons of İstanbul visits of Inonu the connection with internal and foreign politics during the war period and acquisitions gained with his travels. Taking into account conditions of the period, it should not be forgotten that the former capital is still the favorite city of the country. The possible effect of the problems and deficiencies in İstanbul is known well by İnönü. This awareness was an important constituent in İstanbul travels. Moreover, İnönü visited İstanbul not only with the politic reasons but also for resting. Yalova is seen as the place that he travels fort his aim. All of these made available to handle this work specific to İstanbul. In this study, The visits to İstanbul which is still the most important place in Turkey, of the President İsmet İnönü in the Second World War era are investigated. It is aimed to evaluate the aim, process and results of these visits correctly by investigating them in the context of external devolepments in Second World War era.