MARDİN MÜZESİ’NDEN BİR GRUP YENİ ASSUR DÖNEMİ SİLİNDiR MÜHÜR

Özet

Bu çalışmadaki amacımız Mardin Müzesi’ne satın alma yoluyla gelen ve müzenin deposunda muhafa za edilen altı adet silindir mührü incelemektir. Çalışmaya konu olan silindir mühürlerin kataloğu oluş turularak her biri ayrı ayrı ele alınıp detaylı incelenmiştir. Ayrıca silindir mühürlerde betimlenen sahne lerin, figürlerin ve motiflerin ikonografik analizleri yapılmıştır. İncelemiş olduğumuz silindir mühürler malzeme olarak dolomit kireçtaşı, killi kireçtaşı, kum taşı ve gabro’dan (magmatik taş) üretilmişlerdir. Söz konusu altı adet mühür yapıldıkları malzeme açısından Yeni Assur örnekleriyle benzerlik gösterir. Eserlerin tamamı üzerinde görülen figür ve motiflerde, gliptik sanatının yaygın üsluplarından biri olan linear tekniği uygulanmıştır. Mardin Müzesi mühürlerinde bezeme olarak insan, mitolojik yaratık, yılan ve boğa kullanılmıştır. Ayrıca mühürlerde bezeme ya da dolgu motifi olarak kullanılmış içi boş daireler, hilal ile bitki motifleri de bulunmaktadır. Ele almış olduğumuz silindir mühür örnekleri dik dörtgen bir yapı ortaya koymakta olup, mühürler üzerinde görülen betimlemeler kendi içinde tekrar eder şekilde tasarlanmıştır. Mühürler üzerinde işlenen konular tek tip olmayıp çeşitlilik gösterir. Bu konular arasında kale kuşatması, sunu sahnesi, avcılık ve hayvan sahnesi yer alır. İncelediğimiz silindir mühürlerin çağdaşları Yeni Assur örnekleriyle benzerlik gösterir. Söz konusu benzer örneklerden yola çıkılarak incelemiş olduğumuz silindir mühürlerin Yeni Assur Dönemi’ne ait olduğu kanaatine varıl mıştır. Böylelikle mühürler MÖ 9.-7. yüzyıllar arasına tarihlendirilebilir.

Abstract

This study presents six, unpublished and unprovenanced cylinder seals that were acquired by pur chase by Mardin Museum and are housed in the museum’s storage. A catalogue of the six seals is presented with detailed descriptions of each seal, followed by an iconographic analysis of the scenes, figures, and motifs depicted on their impression surfaces. Seals evaluated in this study are made of dolomitic limestone, marlstone, sandstone, and gabbro (an igneous rock). This choice of raw mate rials is paralleled in the Neo-Assyrian glyptic corpus. Figures on the impression surfaces are carved in linear style, which is a common seal-cutting style. Scenes depicted on the Mardin Museum seals include human figures, a mythological creature, a snake, and a bull, as well as filling motifs like dots, crescents, and schematized plants. Impressions of these seals form a rectangular frame, in which the depictions are arranged as a repetitive composition. A variety of subjects are conveyed in the scenes with no thematic unity. Themes consist of a besieged fortress, hunting scenes, offering scenes, and animal scenes. Cylinder seals that display similarities with the seals evaluated here are contempora neous with Neo-Assyrian glyptic. Based on a comparative analysis, this group of seals can be ascribed to the Neo-Assyrian Period. Therefore, the seals can be dated to the 9th – 7th centuries BC.