El -Beydavı ̄ Tefsirindeki İ tiz al ı ̄ Tesirlerin varlığı üzerine

Özet

El-Beydavı tefsiri, yazıldığı tarihten günümüze kadar en çok okunan ve kaynak gösterilentefsirlerden biri olagelmiştir. Bu tefsirin en önemli referanslarından biri Mu tezilī kimliğiylebilinen ez -Zemahşerı̄nin el-Keşşafıdır. El-Beydavı̄nin, el-Ke şşafın itizali fikirler içerenkısımlarını ayıkladığı ve itikadî yorum gerektiren durumlarda ise kendi mezhebi olanEş arīlik in görüşlerine müracaat ettiği bilinmektedir. Bununla birlikte el-Bey davīnin buayıklama sürecinde yeterince titizlik göstermediği ve el-Keşşa fta yer alan bazı i tizalī fikirleritefsirine taşıdığı yönünde eleştiriler gündeme getirilmiştir. Bu çalışmada el-Bey davīnin veez-Zemahşerı̄nin tefsirleri baştan sona mukayese edilmiş ve söz konusu eleştirilerin ne derecegerçeği yansıttığı sorgulanmıştır.

Abstract

The Tafsīr of al-Baydawı̄is one of the exegetical works which have been referred and citedmost widely since the time of its composition until present day. And one of the mostimportant sources of this work is the al-Kashshafof al-Zamakhsharı̄, who is known to be inline with the Mu tazilī thought. However, al-Baydawı̄is known to have weeded out in hiswork the parts containing i tizalı̄views and resorted to the Sunnī thought concerning articlesof belief. And yet criticisms were leveled against al-Baydawı̄to the effect that he was notmeticulous enough when weeding out the i tizalı̄views. This study aims to find out any i tizalı̄ influence in al-Bayda wı̄ s tafsīr through reading the ex egetical works of both al-Bayda wı̄ andal-Zamakhsharı̄in a comparative fashion, and to investigate the degree of veracity of thesecriticisms.