Verimlilik, Ücretler ve İşsizlik oranları Arasındaki İlişkinin Analizi: Türkiye Örneği

The Analysis of the Relation Between Productivity, Wages and Unemployment Rates: The Case of Turkey

Özet

Makro ekonomide etkin ücret kuramı, pazarlık teorisi, iş arama modeli ve sözleşme teorileri gibi birçok konu verimlilik, ücretler ve işsizlik oranları arasındaki ilişkiye odaklanmaktadır. Bu çalışmada 1945-2005 dönemi için bu üç değişken arasındaki var olan ilişki zaman serileri yöntemleri ile elde edilmeye çalışılmıştır. Uzun dönemde verimlilik, ücretler ve işsizlik oranları arasında eşbütünleşme ilişkisi tespit edilememiştir. Fakat Bai ve Perron tarafından geliştirilen kırılma testleri sonucunda reel ücretler, verimlilik ve işsizlik serilerinde 1966, 1967 ve 1968 yıllarında yapısal kırılma tespit edilmiştir. Yapısal kırılmanın varlığı değişkenler arasındaki eşbütünleşme ilişkisini etkilemektedir. Bu nedenle veri seti 1945-1966 ve 1969-2005 olmak üzere iki alt döneme ayrılmıştır. Alt dönemler için yapılan eşbütünleşme testi sonucunda üç değişken arasında eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Eşbütünleşmenin varlığı ise sistemde en az bir tane Granger nedenselliği gerektireceğinden yapılan analiz sonuçlarında değişkenler arasında nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

Abstract

Many matters such as efficient wages theory, bargaining theory, seeking work theory and contracts theories in macro economy has focused on relations among productivity, wages and unemployment. In this study, it is tried to obtain existing relations among those three variables for 1945-2005 period by time serial methods. In the long run, co-integration relation among productivity, wages and unemployment could not be determined. However, structural breaking in the serials of reel wages, productivity and uneployment has been determined in the years of 1966, 1967 and 1968 as a result of breaking test developed by Bai and Perron. The existence of structural breaking do not affect co-integration relation among variables. Because of this, data set is separated into two sub period: 1945-1966 and 1969-2005. As a result of co-integration test done for sub periods, co-integration relation among variables is fixed. Because existence of co-integration requires at least one Granger causality in the system, causality relation among variables is seen in the results of analysis done.