TÜRKÇEDE YENİ İMKÂN ARAYIŞLARI EKSENİNDE İLHAN BERK'TE DİL SAPMALARI

LINGUISTIC DIVERSIONS IN ILHAN BERK S WORKS IN AN ATTEMPT TO FIND NEW POSSIBILITIES IN TURKISH LANGUAGE

Özet

Cumhuriyet sonrası Türk şiirinde eskiyi reddederek yeni bir gerçeklik anlayışıyla hareket eden Garip akımı, ilk avangard çıkış olarak bilinir. Bu akım, söyleyişve edaya dair fazlalık olarak gördüklerini şiirden dışlar ve şiiri sıradanlaştırır.İkinci Yeni akımı, şiirin bu şekilde sıradanlaştırılmasına bir tepki olarak ortayaçıkar. İkinci Yeni, Garip şiirinin gerçekçiliğine karşı gerçekliğin yeniden üretilmesianlayışını geliştirir. Şiir dilinde yeni imkân arayışları geleneksel anlamda Sebk-iHindî, modern zamanlarda ise İkinci Yeni akımı üzerinden dil ortamlarına dahiledilir. Dilin bir yönüyle anlam olduğu dikkate alındığında dilde yeni anlatımimkânlarının çoğalması hem şiir diline bir zenginlik katar hem de toplumsal hafı- zayı dilsel katmanlar yönüyle geliştirir. Dilde yeni anlatım yollarının şiir üzerindenvar olma biçimleri, genel olarak şiir dilinde sapmalar, alışılmamış sözdizimleri,sözcük, imlâ, noktalama, ses ve biçim sapmaları şeklinde ele alınır. İlhan Berk,şiirlerinde kabul görmüş sapmalar ve orijini olan imajlar kullanmasıyla özgünbir şair kimliğine sahiptir. Şiirlerinde dil olaylarının hatırı sayılır bir yoğunluktaolduğu görülen İlhan Berkin şiir dili, Türkçenin dil ve anlatım gücüne yeni de- ğerler katabilecek ölçüdedir.Bu çalışmada İkinci Yeni şiirinin öncü isimlerindenİlhan Berkin şiirlerinde Türk diline katkı ekseninde gerçekliğin yeniden ve farklıbir algı üzerinden nasıl inşa edildiği üzerinde durulacaktır.

Abstract

Garip (Strange) movement, which started with the rejection ofold tradition in Turkish poetry after the foundation of Turkish Republic basedon a new understanding of reality, is known to be the first avant-garde rise. Inthis approach, anything considered redundant in terms of way of speaking andmanners are excluded from the poetry and poetry is made ordinary. The İkinciYeni (The Second New) movement rises as a reaction to making poetry ordinary.However, the perception of reality in this approach is not based on the rejectionof Garip poetry. Contrary to the reality of Garip approach, İkinci Yeni developsthe understanding of reproduction of reality. The pursuit of new possibilities inthe poetical language is introduced to linguistic environments by Sebk-i Hindîin traditional terms and by İkinci Yeni in modern times. Considering the fact thatlanguage is also the meaning in an aspect, finding new discourse possibilities ina certain language will not only enrich the poetical language but also improvethe collective memory in terms of linguistic layers. The ways that new ways ofspeaking in language exist via poetry are generally diversions in poetical langu- age, unusual syntax and diversions in the use of words, dictation, punctuation,phonetics and styles. İlhan Berk holds the identification of an original poet forusing accepted diversions and original images in his poetry. There is a remarkableintensity of word plays in İlhan Berk s poetry therefore the language of it has thecapacity to contribute with new values to the power of language and the powerof expression in Turkish. In this study we will dwell on the poetry of İlhan Berk,one of the pioneers of İkinci Yeni, and in terms of his contributions to Turkishlanguage, we will dwell on the way how he reproduced reality based on a differentway of perception.