Direkt Etkili Antiviral Tedavisi Alan Kronik Hepatit C Hastalarında Uzun Süreli Alfafetoproteinin Kinetiği ve Tedaviye AFP Yanıtının Hepatoselüler Karsinom GelişiminiÖngörmedeki Muhtemel Rolü

Long-term Kinetics of Alpha-fetoprotein in Chronic Hepatitis C Patients Treated with Direct-acting Antivirals and Possible Predictive Role of AFP Response to Treatment on Development of Hepatocellular Carcinoma

Betül DUMANOĞLU, FeruzE ENC, Celal ULAŞOĞLU, Suna YAPALI, Ebubekir ŞENATEŞ, Yaşar ÇOLAK, Banu ERKALMA ŞENATEŞ

Özet

Amaç: Doğrudan etkili antiviral (DAA) ilaçlarla tedavi edilen kronik hepatit C (KHC) hastalarında alfa-fetoproteinin (AFP) tedavi sonrası dördüncü yıl kinetiğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif, tek merkezli çalışmada DAA ile tedavi edilen KHC’li 182 hasta (124 kadın, 58 erkek) çalışmaya dahil edildi. Hastane veri tabanından serolojik, biyokimyasal veriler ve hepatoselüler karsinomaya ilerleme bilgileri kaydedildi. Tedavi öncesi, tedavi bitiminden sonraki 3. ve 48. aydaki veriler değerlendirildi. Bulgular: AFP seviyesinde tedavi sonrası 3. ay ortalama düşüş %35,6 (%0,4-97 aralığında) idi. Olguların %4,4’ünde AFP düzeyinde değişiklik olmazken, %8,2’sinde AFP yükselmesi gözlendi. HCC olguları hariç ortalama AFP 3. ayda 3,8±2,7, 48. ayda 3,6±2,4 idi (p=0,119). AFP’nin tedavi sonrası 3. aydaki düşme oranı %8,7’den daha az olanlarda HCC gelişimi anlamlı bulundu. Sonuç: AFP düzeyi, olguların çoğunda DAA tedavisi bitiminde belirgin düşme göstermiş ve bu durum tedavi bitiminden 48 ay sonra da sebat etmiştir. Daha geniş kapsamlı verilere ihtiyaç olmakla beraber, bu çalışmanın verileri DAA tedavisi sonrası AFP’deki düşmenin yetersiz olmasının, sirotik hepatit C hastalarında HCC açısından daha yakın takip için bir uyarı olabileceğini desteklemektedir.

Abstract

Objectives: To evaluate the post-treatment upto fourth-year kinetics of alpha-fetoprotein (AFP) in patients with chronic hepatitis C (CHC) treated with direct-acting antiviral (DAA) drugs. Materials and Methods: In this retrospective, single-center study, 182 patients (124 female, 58 male) with CHC treated with DAA were included in the study. Biochemistry and AFP were recruited from the hospital database. The data at pre-treatment, 3rd and 48th month after the end of treatment were evaluated. Results: Of the 182 patients, mean age was 58±12 (28-76), and forty-nine (27%) had cirrhosis. At month 3, the average decline of AFP was 35.6% (0.4-97.0). Early decline of AFP