Türkiye'de Sivil-Asker İlişkilerinin Dönüşümünün Sebepleri

Özet

1999dan beri Türkiyede sivil-asker ilişkileri, yapılan birçok anayasal ve kurumsal değişikliklebirlikte dönüşüm yaşamıştır. Sivillerin denetiminden bağımsız ve siyaset üzerinde vesayet ve vetoyetkilerine sahip olan silahlı kuvvetler son on beş yılda bu yetkilerinin birçoğunu önemli ölçüdekaybetmiştir. Bu dönüşüm sadece yasal çerçevede yapılan reformlar sonucunda değil aynı zamanda siyasi ve sivil elitlerin, toplumun ve askeri kesimlerin davranışsal ve tutumsal değişimlerininde bir etkisi olarak ortaya çıkmıştır. NATOnun sivil-asker ilişkilerindeki dönüşüme etkisi isedolaylı olarak gerçekleşmiştir. NATO üyeliği çerçevesinde askerler arasında hakim olan ve Türkiye için biçilen Batılılaşma amacı ve bu misyonun reform sürecine duyulan tepkileri azaltmasıNATOnun uzun vadeli katkılarındandır. Ayrıca Soğuk Savaş sonrasında tüm NATO üye ülkeleri için değişen uluslararası konjonktür ve bu bağlamda askerin ülke savunmasındaki rolününfarklılaşması da unutulmaması gereken etkilerdendir.

Abstract

Since 1999 Turkish civil-military relations have gone through a transformation due to severalconstitutional and institutional changes. The Turkish Armed Forces, which was independentof civilian oversight, had prerogatives and used veto powers over political matters, lost a sig- nificant amount of their authority in the last 15 years. The changes diminished the role of themilitary in providing internal security, increased the powers of the civilians in overseeing themilitary budget, curtailed the jurisdiction of the military courts over civilians, and finally gavemore authority to civilians in senior level military promotions. Although there is still room forimprovement, with these amendments, Turkish civil-military relations were put on a democratic footing.