Yarıkurak Meralarda Bulunan Mermer ve Serpantin Ana Materyalinin Endemik Vasküler Bitkileri

Endemic Vascular Plants of Marble and Serpentine Parent Materials in Semiarid Grassland

Özet

Endemizm, floristik bölgelerin tanımlanması ve bu bölgelerin floristik özelliklerinin belirlenmesi için önemli bir kriterdir. Türkiye, 3.000’den fazla endemik bitki türü ile endemizm açısından dünyanın en büyük ülkelerinden biridir. Bu çalışma, Çankırı- Eldivan’da yarı kurak meralarda serpantin ve mermer (metamorfik kayaçlar) anamateryali üzerinde gelişen floristik kompozisyonun ve endemik bitki türlerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu kapsamda, bitki örnekleri 2014 yılı vejetasyon süresi içinde farklı dönemlerde (Nisan-Eylül ayları arasında) Çankırı-Eldivan'da yaklaşık 4 ha (Mermer (3,88 ha), Serpantin (0,08 ha)) alanda toplanmıştır. Çalışma alanı, P.H. Davis (1965-1985) grid sistemine göre A4 karesindedir ve İran-Turan fitocoğrafik Bölgesindedir. Alanda yapılan bitki örneklemesi sonucunda; serpantin ana materyalinde 16 familya, 27 cins ve 31 tür tespit edilmiştir. Bu bitkilerden 9’u endemik bitkidir. Serpantinli alanının endemizm oranı %29’dur. Buna ek olarak, mermer ana materyalinde ise 20 familya, 58 cins ve 72 bitki türü ve bu türlerin 14’nün endemik bitki taksonu olduğu tespit edilmiştir. Endemizm oranı %19’dur. Bu çalışmanın sonuçları, ana materyalin bitki çeşitliliği ve endemizm oranının etkilerini göstermiştir.

Abstract

Endemism is an important criterion for identification of floristic regions anddetermination of floristic properties of these regions. Turkey is one of the world’s majorcountries in terms of endemism over 3.000 endemic plant species. This study was carriedout in order to determine the floristic composition and endemic plant species on theserpentine and marble (metamorphic rocks) parent material in semi-arid garssland inÇankırı-Eldivan. For this reason plant samples were collected in different growing seasonin 2014 (month of between April- September), approximately 4ha (Marble, 3.88 ha;Serpentine, 0.08 ha) area in Çankırı-Eldivan. Study area is located A4 square according tothe grid system of P.H. Davis (1965-1988) and Irano-Turanian region in phytogeographicrespect. As a result of the plant sampling carried out in the area; 16 families, 27 genera,31 species determined in serpentine parent material. Among of these plants 9 of them areendemic plant. Endemism rate of the serpentine area is 29%. In addition, 20 families, 58genera, 72 species of plants have been identified in marble parent material and 14 planttaxa of these species endemic. Endemism ratio is 19%. Results of this study showed thatparent material effects of plant diversity and endemism ratio.