Isparta Koşullarında Yetiştirilen Kırmızı Mercimek Çeşitlerinin Verim ve Verim Öğelerinin Belirlenmesi

Determination of Yield and Yield components of Red Lentil Varieties in Isparta Conditions

Özet

Bu araştırma, Türkiye’de tescilli bazı kırmızı mercimek çeşitlerinin Isparta ekolojisinde verim ve verim unsurlarının belirlenmesi için 2016 - 2017 yıllarında yürütülmüştür. Bu amaçla, 11 adet tescilli kırmızı mercimek çeşidinde bitki boyu, ilk bakla bağlama yüksekliği, bitkide bakla ve tane sayısı, bitki verimi, biyolojik verimi, birim alan tane verimi, yüz tane ağırlığı, su alma kapasitesi ve tane protein oranı özellikleri incelenmiştir. Varyans analiz sonuçlarına göre, incelenen tüm özelliklerde çeşitler arasında istatistiki yönden önemli farklılıklar bulunmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, çeşitlerin ortalaması olarak bitki boyu 27,50-32,80 cm, ilk bakla yüksekliği 9,23-20,20 cm, bitkide bakla sayısı 30,13-50,73 adet, bitkide tane sayısı 40,96-64,70 adet, bitki tane verimi 0,49-2,07 g biyolojik verimi 223,8-506,9 kg/da, birim alan tane verimi 66,0-195,8 kg/da, yüz tane ağırlığı 2,91- 3,64 g, su alma kapasitesi 0,027-0,033 g/tane ve protein oranı %27,68-32,27 arasında değişim göstermiştir. Kırmızı mercimek çeşitleri arasında en yüksek birim alan tane verimine Çiftçi çeşidi sahip olmuştur. Kafkas çeşidi ikinci sırada yer almakla birlikte; bu çeşidin ilk bakla bağlama yüksekliği makineli hasat için önerilen 12 cm sınırında olması, önemli bir dezavantaj olarak görülmüştür. Sonuç olarak, Isparta ili ve benzer ekolojik koşullara sahip yörelerde kırmızı mercimek tarımının yapılabileceği, kırmızı mercimek tarımında tane ve protein verimini arttırmak için Çiftçi kırmızı mercimek çeşidinin önerilebileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract

This research was carried out to determine yield and yield components of some red lentil varieties in Turkey for Isparta ecology in 2016-2017 growing season. For this purpose, the plant height, first pod height, number of pods and grains in the plant, plant yield, biomass yield, unit area grain yield, 100 grain weight, water intake capacity and grain protein ratio were investigated in 11 registered red lentil varieties. According to the variance analysis results, among the varieties in all traits examined differences were found statistically significant. According to the results of the research, plant height 27,50-32,80 cm, first pod height 9,23-20,20 cm, number of pods per plant 30,13-50,73, number of seeds per plant 40,96-64,70, grain yield per plant 0,49-2,07 g, biological yield 223,8- 506,9 kg / ha, grain yield per unit area of 66,0-195,8 kg / ha, 100 kernel weight 2,91-3,64 g, water intake capacity of 0,027-0,033 g / grain and protein content ranged between 27,68-32,27%. Among the varieties of red lentils, Ciftci variety had the highest grain yield per unit area. Although the Kafkas variety ranks second; it is seen as a significant disadvantage that the first pod height of this variety is within the 12 cm limit recommended for machine harvesting. As a result, red lentil cultivation can be done in Isparta and the areas which have similar ecological conditions and it was concluded that Çiftçi red lentil cultivar could be recommended.