Ocimum basilicum L. Bitkisinde Rosmarinik Asit ve Antioksidan Bileşenler İçin Yeşil Ekstraksiyon Koşullarının Deneysel Tasarımı ve Çok Yanıtlı Optimizasyonu

Experimental Design and Multi- Response Optimization of Green Solvent Extraction Conditions for Rosmarinic Acid and Antioxidant Components in Ocimum basilicum L.

Özet

Bu çalışmanın temel amacı, bitkinin polifenolik profilinde etkin önemli bir bileşen olan ve antioksidan, antibakteriyel ve antiviral özellikleri ile öne çıkan rosmarinik asit (RA) ile diğer antioksidan bileşenlerin hidroalkolik çözücü ekstraksiyonuna dayalı bir yöntem geliştirmek ve optimize etmektir. Ekstraksiyon gibi karmaşık süreçleri modellemek ve optimize etmek için yumuşak bilgi işlem tabanlı kemometrik çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu sebeple yapılan çalışmada, değerli bir tıbbi aromatik bitki kaynağı olan Ocimum bacilicum L.’den biyoaktif RA’in yeşil ve basit bir teknikle ekstraksiyon koşullarını, kemometrik yöntemler kullanılarak modellenmesi ve optimizasyonu sağlanmıştır. Bunun yanı sıra O. basilicum’ da bulunan RA’in potansiyelini, Toplam fenolik madde (TFM) miktarı ve Toplam antioksidan aktivite (TAA) ile değerlendirmek de hedeflenmektedir. Yapılan çalışmada RSM-CCD/dar faktöriyel tasarım kullanılmış, çok yanıtlı optimizasyon Pareto çözümleri yardımıyla çözülmüş ve optimum girdi değişkeni değerlerini belirlemek için İstenebilirlik fonksiyonu kullanılmıştır. Sonuç olarak, O. basilicum L. ekstraksiyonun optimum koşulları; %47,7 EtOH konsantrasyonu, 30,0°C sıcaklık, 77,6 dk ekstraksiyon süresi ve 10 mL/g çözücü/katı oranı bulunmuştur. Optimum koşullar altında elde edilen deneyselsonuçlar TFM, TAA ve RA için sırasıyla 171,46±1,87 mg GAE/g, 4,76±0,32 mg Troloks/mL ve 8,93±0,65 mg/g’dır. Matematiksel modelden tahmin edilen sonuçlarsırasıyla (172,26 mg GAE/g), (4,13 mg Troloks/mL) ve (8,89 mg/g) olarak bulunmuştur.

Abstract

The main purpose of this study is to develop and optimize a method based on the hydroalcoholic solvent extraction of rosmarinic acid (RA) which is an important active component in the polyphenolic profile of the plant and, stands out with its antioxidant, antibacterial, and antiviral properties, and other antioxidant components. Soft computing-based chemometric studies are needed to model and optimize complex processes such as extraction. In this study, the extraction conditions of bioactive RA from Ocimum bacilicum L., a valuable medicinal aromatic plant source, with green and simple technique, were modeled and optimized using chemometric methods. Additionally, it was also aimed to evaluate the potential of RA in O. basilicum with the amount of Total phenolic substance (TFM) and Total antioxidant activity (TAA). In the study, RSM-CCD/small factorial design was used, multi-response optimization was solved with the help of Pareto solutions, and the Desirability function was used to determine the optimum input variable values. As a result, optimum conditions of O. basilicum L. extraction, 47.7% EtOH concentration, 30.0 °C temperature, 77.6 min extraction time, and 10 mL/g solvent/solid ratio were found. Experimental results obtained under optimum conditions were 171.46±1.87 mg GAE/g, 4.76±0.32 mg Trolox/mL, and 8.93±0.65 mg/g for TPC, TAA and RA, respectively. The predicted results from the mathematical model were (172.26 mg GAE/g), (4.13 mg Trolox/mL) and (8.89 mg/g), respectively.