Yeni Gelişmeler Işığında Transtiretin İlişkili Ailevi Amiloid Polinöropatisi

Transthyretin-Related Familial Amyloid Polyneuropathy: In the Light of New Developments

Arman ÇAKAR, Hacer TEKÇE DURMUŞ, Feza DEYMEER, Piraye Oflazer SERDAROĞLU, Yeşim G. PARMAN

Özet

Transiretin ilişkili ailevi amiloid polinöropatisi (TTR-FAP), vücutta tetramer formda bulunan TTR'nin monomer hale gelerek toksik özellik kazanması ve çeşitli doku ve organlarda birikmesi sonucunda gelişir. TTR genindeki mutasyonlar, proteine amiloidojenik özellik kazandırmakta ve otozomal dominant geçişli hastalığa neden olmaktadır. TTR-FAP tipik olarak otonom tutulumun eşlik ettiği sensorimotor nöropatiye neden olur, ancak farklı mutasyon tipleri arasında ciddi fenotipik farklılık belirtilmiştir. Klinik şüphe halinde genetik ve patolojik inceleme yapılması gerekmektedir. Son 20 yılda, karaciğer transplantasyonu ile başlayan, tetramer stabilizatörlerin ve TTR yapımını baskılayan ilaçların klinik çalışmalarda ciddi etkisinin gösterilmesi ile devam eden süreçte tedavi açısından önemli yol alınmıştır. Hastalığın tanı ve tedavisinde hala bazı belirsizlikler olmakla birlikte, özellikle tedavi alanındaki son gelişmeler ümit vericidir.

Abstract

Transthyretin-related familial amyloid polyneuropathy (TTR-FAP) is caused by gain-of-toxic-function of TTR, which dissociates from its native tetramer form to a monomer form and aggregates in several tissues and organs. Mutations in the TTR gene lead to this amyloidogenic transformation and cause autosomal dominant disease. TTR-FAP typically causes sensorimotor FAP accompanied by autonomic involvement, but considerable phenotypic diversity is noted between different mutation types. In the event of clinical suspicion, TTR gene sequencing and pathologic confirmation are the recommended paths to follow. Significant improvement has been achieved in treating the disease over the past 20 years, starting with liver transplantation, followed by tetramer stabilizers and TTR-lowering therapies. Although there are still some uncertainties in diagnosing and treating TTR-FAP, recent advances are promising, especially in the field of treatment.