Dergiler / Türk Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi / 2012 / Cilt: 21 - Sayı: 3
Hemodiyaliz hastalarının yaşamında neleri değiştirebiliriz? Bir projenin sonuçları
- Sayfa
- 273–281
- DOI
- —
Özet
AMAÇ: Avrupa Birliği destekli Doğu Anadolu Kalkınma Projesi kapsamında, Van Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesinde yürütülen “Yoksul Hemodiyaliz Hastalarının Ulaşım, Yemek hizmeti ve İaşelerinin Temini” isimli projenin sonuçlarını paylaşmaktır.GEREÇ ve YÖNTEMLER: Proje kapsamında 66 hastanın, haftada üç kez hemodiyaliz ünitesine servis aracı ile 11 ay boyunca düzenli ulaşımı sağlandı ve hemodiyaliz uygulanan günlerde iki kez, beslenme uzmanının belirlediği mönüye uygun yemek verildi. Proje başlangıcında, bitiminde ve proje bitiminden üç yıl sonra hastaların antropometrik ölçümleri (boy, kilo, bel çevresi, kol çevresi, VKİ), yaşam kalitesi, anksiyete, depresyon ve umutsuzluk ölçekleri değerlendirildi. BULGULAR: Proje kapsamında olan 26'sı kadın, 40'ı erkek hasta değerlendirmeye alındı. Proje bitiminde antropometrik göstergelerden VKİ (p=0,01) ve bel çevresinde (p=0,00), biyokimyasal göstergelerden albümin (p=0,02) ve ferritin (p=0,01) değerlerinde anlamlı bir artış saptandı. Proje başlangıcına göre, proje bitiminden üç yıl sonra da albümin (p=0,00) ve ferritin (p=0,01) düzeylerinde anlamlı fark devam etmekte olduğu gözlendi. Kadınlarda bel çevresi (p=0,00) ve üst kol çevresinde (p=0,03) anlamlı artış varken kilo (p=0,05) artışının istatistiksel olarak sınırda olduğu belirlendi. SF- 36 testin alt ölçeklerine bakıldığında genel sağlık algılamasında anlamlı bir artış olduğu (p=0,00), erkeklerde ise genel sağlık algılaması (p=0,01) ile birlikte sosyal işlev puanlarında da (p=0,03) anlamlı bir yükselme gözlendi. Proje başlangıcında erkek ve kadın hastalar arasında genel sağlık (p=0,01) ve akıl sağlığı (p=0,04) alt ölçeklerinde fark varken, proje bitiminden üç yıl sonra hiçbir ölçekte fark olmadığı belirlendi. Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) ve Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) puanları değerlendirildiğinde erkek hastalarda depresyon ve anksiyete puanlarının proje sonunda anlamlı olarak düştüğü gözlendi. SONUÇ: Düzenli ulaşım, yeterli ve bilinçli beslenmenin tedavi üzerinde olumlu sonuçları gözlemlenmiştir. Bu bölgede, hemodiyaliz hastalarına uygulanan sosyal programlarların yaşam kalitesi için de yararlı olabileceği düşünülmektedir.
Abstract
OBJECTIVE: To share the results of the project funded by the European Union, entitled “providing poor hemodialysis patients with transportation, food service and subsistence” within the scope of the Eastern Anatolia Development Project conducted at the Hemodialysis Unit of Van Highly Specialized Training and Research Hospital.MATERIAL and METHODS: For eleven months, 66 patients were regularly transported to the hemodialysis unit and were given a meal. The anthropometric measurements, quality of life, anxiety, depression and hopelessness scales of patients were evaluated RESULTS: The evaluation included 66 patients (26 women, 40 men). A signifi cant increase was found in BMI (p = 0.01) and waist circumference (p = 0.00) together with elevated values of albumin (p = 0.02) and ferritin at the end of the project (p = 0.01). In women, there was a signifi cant increase in waist circumference (p = 0.00) and upper arm circumference (p = 0.03). From subscales of the SF-36 test, an increase in (p = 0.00) general health perception (p = 0.01) and the social function scores (p = 0.03) was observed in men. Beck Depression, Beck Hopelessness and Beck Anxiety Scale results showed that the anxiety and depression scores of the male patients had decreased signifi cantly. CONCLUSION: It was observed that regular transportation, adequate and conscious nutrition had positive effects on the treatment. We believe that social programs may have a benefi cial effect on the quality of life of hemodialysis patients in this region.