Diyaliz Hastalarında Depresyon ve Algılanan Sosyal Destek Sistemlerinin Yaşam Kalitesi Üzerine Etkileri

The Effect of Depression and Perceived Social Support Systems on Quality of Life in Dialysis Patients

Özet

AMAÇ: Çalışmada hemodiyaliz ve periton diyalizi hastalarında depresyon ve algılanan sosyal destek sistemlerinin yaşam kalitesi üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.GEREÇ ve yÖNTEMLER: Araştırma, Temmuz-Eylül 2016 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'ne ve özel diyaliz merkezine hemodiyaliz ve periton diyalizi için başvuran 122 hasta üzerinde yürütülen kesitsel tipte bir çalışmadır. Veri toplama aracı olarak; Hasta bilgi formu ile Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (MSPSS) ve WHOQOL-BREF ölçeği kullanılmıştırBULGULAR: Hastalar, WHOQOL-BREF ölçeğinden en yüksek puanı çevresel alandan, MSPSS en yüksek puanı aileden destek alt boyutundan almışlardır. Okuryazar değil ve okuryazar olan hastaların ruhsal alan ve çevresel alan puan ortalamaları diğer eğitim düzeyleri ile kıyaslandığında anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Yaş ile bedensel ve ruhsal alan arasında, periton diyalizi süresi ile sosyal alan arasında, periton diyalizi tedavisi günlük süresi ile ruhsal alan arasında negatif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. MSPSS toplam puanı ile ruhsal, sosyal, çevresel alan arasında pozitif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p

Abstract

OBJECTIVE: The aim of this study was to find the effect of depression and perceived social support systems on quality of life in hemodialysis and peritoneal dialysis patients. MATERIAL and METHODS: This study was a cross-sectional study that was conducted between June and September 2016 on 122 hemodialysis and peritoneal dialysis patients at the Erciyes University Health Application and Research Center and a private dialysis center. The patient information form, the Beck Depression Inventory (BDI), Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) and WHOQOL-BREF were used as data collection tools. RESULTS: Patients got the highest scores in the environmental field in WHOQOL-BREF, and the family support sub-dimension was the highest in MSPSS. Patients who were illiterate and literate had statistically significantly lower mean scores in the mental field and environmental field when compared with the other education levels. There was a negative correlation between the age and physical and mental fields, peritoneal dialysis duration and social field, peritoneal dialysis treatment time per day and mental field. MSPSS total score and mental, social, and environmental fields had a statistically significant positive correlation (p