Dergiler / Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi / 2008 / Cilt: 0 - Sayı: 48
Çankırı ilindeki alevi köyleri hakkında
- Sayfa
- 13–54
- DOI
- —
Özet
Çankırı, XIII. yüzyıldan itibaren Alevîlik inancının örgütlendiği bölgelerdendir. Seyyid Hacı Ali Turabî, Seyyid Hacı Muradî, Mehemmed Abdal ve Cabbar Baba gibi tarihîkarizmatik kişiliklerin önderliğinde bölgeye iskân olan Alevî inançlı topluluklar, yüzyıllar boyunca öğretinin temsilciliğini yapmıştır. Seyyid Hacı Ali Turabî, Seyyid Hacı Muradî ve Mehemmed Abdal, kendi adlarıyla anılan Çankırı merkezli üç Alevî inanç-dede ocağının kurucusudur. Çankırı Alevîliği’nin, yapılan araştırmalar neticesinde tarihsel etkinlik sahasının; Orta Anadolu, İç-Batı Anadolu, Doğu Ege, Batı ve Orta Karadeniz bölgelerine kadar ulaştığı görülmektedir. Alevîlik inancı, geçmişte Çankırı’nın farklı yerleşkelerinde organize olmasına karşılık günümüzde, Şabanözü ilçesine bağlı belli köylerde varlığını sürdürmektedir. Bölgede öğretiye ait olarak devam ettirilen rituel, kült, pratik ve inanışlar; Alevîlik’in genel çerçevesinin tanımlanması açısından bilimsel önceliğe sahiptir.
Abstract
Çankırı is one of the regions that Alevî faith started to organize since 13th century. The Alevî societies who dwelled in that region with the leadership of historical- charismatic people such as Seyyid Hacı Ali Turabî, Seyyid Hacı Muradî, Mehemmed Abdal and Cabbar Baba have been the representative of the doctrine. Seyyid Hacı Ali Turabî, Seyyid Hacı Muradî and Mehemmed Abdal are the founder of the three Alevî Associations in Çankırı. As a result of the investigations, it is seen that Çankırı Alevîsm has reached to Middle Anatolia, Inner West Anatolia, East Aegean, Western and Middle Black Sea Region. Although Alevîsm were alive in the different places of Çankırı in the past, today, it keeps its liveliness in the some villages that belong to Şabanözü. Rituals, cults, practices and beliefs that are maintained in the region have scientific priority in terms of the general definition of Alevîsm.