TUNCELİ'DE YER ALAN PİR SULTAN EVİ

Özet

Günümüzde Aleviler şehir merkezlerinde inançlarını sürdürebilmek için yeni ibadethanelerinşa etmektedirler. Kırsal bölgelerde ise hem tarihi hem günümüz yapılarını kullanmaktadır- lar. Alevi-Bektaşi inancının ritüellerinin gerçekleştirildiği bu dini yapılardan Bektaşi tarikatyapıları hem mimari hem de inanç açısından yoğun bir araştırma konusu olmuştur. Fakatbelli sayıdaki araştırma ve incelemenin dışında kırsal alanlarda yer alan ve tarihi öneme sa- hip olan Alevi ibadethaneleri üzerine çalışma yok denecek kadar azdır. Oysaki bu yapılarınincelenmesi ve literatüre kazandırılması, daha çok sözlü aktarıma dayanan Alevilik inancınınanlaşılmasına oldukça fazla katkı sağlayacaktır. Bu nedenle yapılan bu çalışmada Tuncelideyer alan ve sözlü geleneğe göre Pir Sultan ile ilişkilendirilen Pir Sultan Evi incelenmiştir.Çalışma esnasında yapı ile ilişkilendirilen Pir Sultan Abdalın yaşamı, kurduğu ocak ve buocağın Tuncelide yer alan kolu daha önceki araştırmalar ve sözlü aktarımlar doğrultusundayeniden gözden geçirilmiştir. Araştırmaya konu olan yapı ise mimari özellikleri ve bu özel- liklerin hem Bektaşi hem de Alevi ibadethaneleri ile olan ilişkisi bağlamında ele alınmıştır.

Abstract

Today, Alewis are building new worship places to maintain their faith in city centres. Theyuse both historic and contemporary structure in countryside. The Bektashi cult structures,which have been religious structures that performed the rituals of Alewi-Bektashi belief,have been the subject of intense research in terms of both architecture and belief. However,there have been not many studies about historically important worship places of Alewi incountryside; accept for some major investigation and critics. On the other hand, examinati- on of these structures and gaining them into the literature will contribute to the understan- ding of Alewism, which is based on more oral transmission. In this study, Pir Sultan Housewas examined according to oral tradition associated with Pir Sultan and located in Tunceli.During the study, life of Pir Sultan Abdal, who is associated with the structure, his furnaceestablished in Tunceli and its branch have been revised with previous research and oral trans- mission. The structure that is subject to this research has been discussed with the architec- tural features and the relations of these features with the Alewi and Bektashi worship places