Demontaj Hattı Dengeleme Problemi için ELECTRE’ye Dayalı Bir Çözüm Yaklaşımı Önerisi

Özet

Demontaj, tersine tedarik zincirlerindeki kilit rolü göz önüne alındığında önem arz eden bir konudur. Demontaj işleminin etkin yapılması ise demontaj hatlarının dengelenmesi ile mümkün olabilecektir. Bu çalışmada demontaj görevlerinin iş istasyonlarına atanma önceliklerinin belirlenmesi için ELECTRE yöntemi ilk kez kullanılmıştır. Bu önceliklerin kullanılmasıyla elde edilen atamaların iyileştirilmesi için iki algoritma önerilmiştir. İlk iyileştirme algoritması mümkün ise istasyon sayısını en küçüklemeyi hedeflerken, ikinci algoritma da görevlerin atandığı istasyonları değiştirerek daha iyi bir dengeleme yapmayı hedeflemektedir. Elde edilen çözüm literatürde TOPSIS, PROMETHEE ve çoklu gruplama hiyerarşisi ile elde edilen sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Bu çalışma kapsamında ayrıca özgün bir karşılaştırma ölçütü olarak Deviation Mean (DM) önerilmiştir.

Abstract

Disassembly is a crucial subject in view of the fact that it has a pivotal role in reverse supply chains. It will be possible to make effective disassembly operations with disassembly line balancing. In this study, ELECTRE is used for the first time in the literature to determine the assignment priorities of the tasks to work stations. Two algorithms are also proposed to improve the initial assignments. The first improvement algorithm aims to minimize the workstation number if it is possible. On the other hand, the aim of the second improvement is to make a better balance with interchanging the tasks between workstations. The result is compared with the results in the literature. A novel comparison criteria is also proposed called Deviation Mean (DM) in this study.

Anahtar kelimeler: Demontaj Hattı Dengeleme, Çok Ölçütlü Karar Verme, Tedarik Zinciri Yönetimi, Sürdürülebilirlik