SEHER ABDAL’IN MANZUM BİR VELAYETNAMESİ: VELÂYETNÂME-İ ALÎ KERREMA’LLÂHU VECHEHÛ PÜR-SÛHTEN-İ CEBRÂÎL ALEYHİ’S-SELÂM

A Poetic Velāyetnāme of Seher Abdal: Velâyet-Nâme-i Alî Kerrema’llâhu Vechehû Pür-Sûhten-i Cebrâîl Aleyhi’s-Selâm

Özet

Cönk ve mecmualarda yer alan sınırlı sayıda şiirleri ile tanınan Seher Abdal, 15. yüzyılın ikinci yarısı ile 16. yüzyılın ilk yarısında yaşamış, telif ve tercüme eserleri olan bir şairdir. Bu çalışma Seher Abdal’ın hayatı ve eserlerine dair yeni bilgileri ve Velâyet-nâme-i Alî Kerrema’llâhu Vechehû Pür-Sûhten-i Cebrâîl Aleyhi’s-selâm isimli manzum velayetnamesini konu edinmekte, kaynaklarda birbirini tekrar eden bilgilere ilave olmak üzere yaşadığı yüzyıl, kullandığı mahlaslar ve dünya görüşü hakkında somut bilgiler içermektedir. Velâyet-nâme, İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Bölümünde bulunan 47 beyitlik bir eserdir ve kaside nazım şekli ile yazılmıştır. Makalede neşredilen bu Velâyet-nâme Seher Abdal’ın meşrebini ve dünya görüşünü ortaya koyması açısından önem taşımaktadır. Dolaşımdaki şiirlerinde olduğu gibi bu manzumede de ehl-i beyt sevgisi ve 12 imam hürmetini konu edinmektedir. Velâyet-nâme, Hz. Ali’yi methetmek ve ona hürmette kusur etmemek gerektiği, kusur edenlerin nasıl bir cezaya uğrayacağını tahkiyeli bir şekilde anlatmaktadır. Şairin tasavvuf kültürüne, Arapça ve Farsçaya olan yatkınlığını göstermesi, Seher Abdal’ın eserlerinin içeriği ve üslubu hakkındaki tespitlerimizi somut olarak ortaya koyması açısından Velâyet-nâme önem arz etmektedir.

Abstract

Known for his limited number of poems in cönk and magazines (mecmua), Seher Abdal is a poet who lived in the second half of the 15th century and the first half of the 16th century, and has works of writing and translation. This study focuses on the new information about Seher Abdal’s life and works, as well as his poem called Velâyet-nâme-i Ali Kerrema’llâhu Vechehû Pür-Sûhten-i Cebrâîl Aleyhi’s-salam. In addition to the repetitive information in the sources, it contains concrete information about the century in which he lived, his pseudonyms and his worldview. It is a work of 47 couplets located in the Turkish Manuscripts Department of the İstanbul University Nadir Eserler Library, and it is written in kaside (qaṣīde) form. This Velāyetnāme published in the article is important in terms of revealing the world of belief and worldview of Seher Abdal. Like his poems in circulation, this poem deals with the love of Ahl al-Bayt (the people of the Prophet’s house) and the respect of 12 Imams. It narrates that it is necessary to praise Hazrat Ali and show respect to him, and what kind of punishment those who make mistakes will be punished. It is important in terms of showing the poet’s predisposition to ṣūfī culture, Arabic and Persian, and concretely revealing our determinations about the content and style of Seher Abdal’s works.