Reddedilen Numune Sıklığının Altı Sigma Kullanılarak Değerlendirilmesi

Özet

Amaç: Laboratuvar hatalarının büyük bir çoğunluğu preanalitik evrede gerçekleşmektedir. Preanalitik hatalar çoğunlukla analiz için uygun olmayan numunelerin elde edilmesine neden olmaktadır. Bu çalışmada, toplam ve nedenlerine göre reddedilen numune sıklığının belirlenmesi ve altı sigma ile değerlendirilmesi amaçlandı. Ayrıca reddedilen numune sıklığının, ayaktan başvuran ve yatan hastalar ile rutin ve acil hastalar ayrımı yapılarak ayrı ayrı belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak tasarlanan bu çalışmada, ret sıklığının belirlenmesi ve altı sigma değerlerinin hesaplanması için, 1 Ocak 2015 ile 31 Aralık 2015 tarihleri arasında kabul ve reddedilen numune sayıları laboratuvar bilgi yönetim sistemi kullanılarak elde edildi. Bulgular: Toplam numune ret oranı %0.33 olarak hesaplandı. En sık ret nedenleri, pıhtılı numune (%32.7), hemolizli numune (%28) ve kan/antikoagulan oranında uyumsuzluk (%12.5) olarak tespit edildi. Ayaktan başvuran ve rutin hastalara kıyasla, sırasıyla, yatan hastalarda ve acil hastalarda daha yüksek ret oranı belirlendi. Toplam ret sayısı için sigma değeri 4.25 olarak hesaplandı. Ret nedenlerine göre ayrı ayrı hesaplanan sigma değerleri ise 4.37 ile 5.87 arasında bulundu. Yatan hastalara ve acil hastalara ait toplam ret sayısına ilişkin hesaplanan sigma değerleri, sırasıyla, ayaktan başvuran hastalar ve rutin hastalar ile karşılaştırıldığında daha düşük hesaplandı. Sonuç: Numune ret sıklığı, reddedilen numune sayısının altı sigma değerlerine çevrilmesi suretiyle değerlendirilebilir kılındı. Buna göre, bu çalışmada, hesaplanan altı sigma değerlerine göre toplam ve nedenlerine göre numune ret sıklığı kabul edilebilir düzeyde bulundu. Diğer yandan, yatan hastalar ve acil hastalarda daha düşük sigma değerleri tespit edildiğinden dolayı bu hasta gruplarında numune reddinin daha sıkı takip edilmesinin gerektiği sonucuna varıldı

Abstract

Purpose: Preanalytical phase is the most common source of laboratory errors. Preanalytical errors generally cause unsuitable samples for analysis. This study was aimed to evaluate prevalence and type of rejected samples using six sigma as well as to determine the prevalence and type of rejected samples at inpatient, outpatient, routine and stat patients. Material and Method: The number and type of rejected samples were collected by laboratory information system from 1 January to 31 December 2015. Results: The ratio of total rejected samples was 0.33%. The most frequent reason for the rejection was the clotted specimen (32.7%), followed by hemolyzed samples (28%) and incompatibility of blood / anticoagulant ratio (12.5%). The frequency of rejected samples was higher in inpatient than outpatients. Similarly, the frequency of rejected samples differed between routine and stat patients, being higher in stat patients. Sigma value was calculated as 4.25 for total rejected samples. When six sigma values were separately calculated according to reasons of rejection, it was found to be 4.37 to 5.87. Sigma value was lower in inpatient compared to those of outpatient. In addition, stat patients had lower sigma value than those of routine patients. Conclusion: The frequency of rejected samples can be assessed by converting the number of rejected samples to six sigma values. The frequency of rejected samples was found acceptable according to six sigma values calculated in the present study. In addition, it was concluded that the rejected samples should be more closely monitored in inpatients and stat patients