Akut ateşli romatizmalı hastaların retrospektif incelenmesi ve klinik ve ekokardiyografik bulguların karşılaştırılması

Review of acute rheumatic fever and comparison of clinical and echocardiographic findings

Ayten İMAMOĞLU, Sadi TÜRKAY, H. Ercan TUTAR, Burhan ÖCAL, Gülendam KOÇAK, Semra ATALAY, Nahide ALTUĞ

Özet

Ülkemizde son 20 yılda akut ateşli romatizma (AAR) sıklığında azalma olmakla birlikte, AAR çocukluk çağında halen önemli bir sağlık sorunudur. Haziran 1989-Mayıs 1998 tarihleri arasında kliniğimizde 136 hastaya AAR tanısı konuldu. Hastaların major bulgulara göre dağılımı; %53 kardit, %66 poliartrit, %15 kore şeklinde idi. Hastaların tümünde 12 derivasyonlu EKG, telekardiyografı çekildi. Karditli hastaların tümünde, poliartrit ve koreli hastaların önemli bir kısmında 2-boyutlu ve Doppler ekokardiyografi (Dopp. EKO) çalışması yapıldı. Oskültasyonla karditli hastaların % 94'ünde mitral yetersizliği (MY) ve % 39'unda aort yetersizliği (AY) saptandı. Dopp. EKO ile MY saptanan 72 hastanın 70'inde oskültasyonla da MY tanısı konulmuştu (%97.1 duyarlılık). Yirmi sekiz hastada oskültasyon ile belirlenen AY Dopp. EKO ile doğrulandı. Ancak, 11 hastada Dopp. EKO ile saptanan AY, oskültasyon sırasında duyulamadı (AY için oskültasyonun duyarlılığı %71.8). MY olan hastaların 12'sinde (%17.6) EKO ile mitral valv prolapsusu saptandı. 46 hastada (%34) EKG bozuklukları belirlendi. Bunların 35'inde 1° AV blok vardı. Diğerlerinde değişik ritm bozuklukları belirlendi. İzlem sırasında (2-94 ay) reaktivasyon oranı %11 olarak saptandı ki bunlar penicillin profilaksisine uymayan hastalardı. Tekrarlayan atağı olan hastalarda kardit bulguları daha ağırdı. Bunun yanısıra MY'nin şiddeti, çift kapak tutulumu ve MVP görülme sıklığı da tekrarlayan atakla başvuran hastalarda daha fazlaydı. Penicillin profilaksisine uymayan AAR'li hastalarda rekürren ataklarla karşılaşılmakta ve bu hastalarda kardit daha ağır seyretmektedir. Ekokardiyografi ataklar sırasında kapak yetersizliklerinin derecelendirilmesinde, sessiz kapak yetersizliklerinin saptanmasında ve eşlik eden diğer patolojilerin (MVP, perikardiyal effı.'ızyon) saptanmasında çok önemli bilgiler vermektedir. Buna karşın kardit tanısının konulmasında, fızik muayene halen değerini korumaktadır.