Serum apolipoprotein E concentrations among Turks: Information additive to genotype relative to dyslipidemia and metabolic syndrom

Halkımızda serum apolipoprotein E konsantrasyonları: Dislipidemi ve metabolik sendroma ilişkin genotipe ek bilgi

Nihan Erginel ÜNALTUNA, Serkan BULUR, Günay CAN, Altan ONAT, Gülay HERGENÇ, Erkan AYHAN, Zekeriya KAYA, Zekeriya KÜÇÜKDURMAZ

Özet

Amaç: Serum apolipoprotein E (apoE) düzeylerinin genel nüfusta dislipidemi ve metabolik sendromla (MS) ilişkisi ve apoE genotipinden bağımsızlık derecesi araştırıldı. Çalışma planı: Serumda apoE konsantrasyonları ölçülmüş ve yetişkinlerimizin rastgele bir örneklemini oluşturan bireyler kesitsel biçimde incelendi. Metabolik sendrom tanısında erkekte abdominal obezite için modifikasyonlu ATP-III ölçütlerine uyuldu. Bulgular: Çalışmaya alınan 454 bireyde (222 erkek, 232 kadın; ort. yaş 54.1±9.6) ortanca (çeyrek dilimlerarası) serum apoE konsantrasyonu 3.93 (dağılım 1.75-5.82) mg/dl idi. ApoE değerleri erkek e4 allel taşıyıcılarında, homozigot e3 kişilere göre daha yüksek bulundu. Çokdeğişkenli analizde, üç grupta toplanan apoE genotipi apoE düzeylerinin belirleyicisi; serum apoB düzeyleri de majör bir kovariyat olarak belirlendi. Lojistik regresyon analizinde, apoE düzeyinin ikiye katlanmasının apoE polimorfizminden bağımsız şekilde total kolesterol ile, yüksek apoB (OR 4.54, %95 GA 2.83; 12.3) ve trigliserid/HDL-kolesterol dislipidemisi (OR 2.82, %95 GA 1.67; 5.18) ile ilişkili olduğu görüldü. ApoE düzeyinin ikiye katlanması, her iki cinsiyette uygun ayarlamalardan sonra MS ile ilişkili (OR 1.72, %95 GA 1.24; 2.38) bulundu. Sonuç: Yetişkinlerimizde apoE konsantrasyonları, apoE polimorfizminden bağımsız şekilde, serum total kolesterol, hiperapoB ve aterojen dislipidemi ile bağlantılıdır. Seviyeler MS ile de anlamlı ve bağımsız biçimde ilişkilidir. Erkek e4 allel taşıyıcılarının apoE konsantrasyonları e3 homozigotlardan düşük olmayıp, bunun apoE ve apo B düzeyleri arasında bağlantıya yol açtığı düşünülmektedir.

Abstract

Objectives: We investigated the relationship of serum apolipoprotein E (apoE) levels with dyslipidemia and metabolic syndrome (MS) in the general population and their degree of independence of the apoE genotype. Study design: This cross-sectional study included a random sample of Turkish adults whose serum apoE concentrations were measured. Metabolic syndrome was defined with the ATP-III criteria with modification for male abdominal obesity. Results: Of 454 participants (222 men, 232 women; mean age 54.1±9.6 years), the median serum apoE concentration was 3.93 mg/dl with an interquartile range of 1.75 to 5.82 mg/dl. Higher apoE concentrations were found in male carriers of the ε4 allele than homozygous ε3 subjects. Multivariate analysis showed the apoE genotype (grouped into 3) as a determinant of apoE levels, and serum apoB levels as a major covariate. In logistic regression analysis, doubling of the apoE level showed significant associations, independent of the apoE polymorphism, with total cholesterol, elevated apoB (OR 4.54, 95% CI 2.83; 12.3) and triglyceride/ HDL-cholesterol dyslipidemia (OR 2.82, 95% CI 1.67; 5.18). Doubling of the apoE level was also associated in both genders with MS (OR 1.72, 95% CI 1.24; 2.38), after adjustment for confounders. Conclusion: ApoE concentrations in Turkish adults are significantly linked to serum total cholesterol, hyperapoB, and atherogenic dyslipidemia, independent of the apoE polymorphism. They are also significantly and independently associated with MS. Male carriers of the ε4 allele have no lower apoE concentrations than homozygous ε3 individuals, suggesting a close link between apoE and apoB levels.