Dergiler / Türk Kardiyoloji Derneği Arşivi / 2018 / Cilt: 46 - Sayı: 4
Hemodiyaliz kardiyovasküler hastalığı olmayan hastalarda QRS aksını değiştirebilir mi?
- Sayfa
- 276–282
- DOI
- —
Özet
Amaç: Hemodiyaliz (HD) sırasında hacim ve elektrolit konsantrasyonlarındaki hızlı değişimlere bağlı olarak, bazı elektrokardiyografi (EKG) değişiklikleri veya aritmiler görülebilir. Bu çalışma, son dönem böbrek yetersizliği (SDBY) olan hastalarda HD sonrası elektrokardiyografik QRS aks ve diğer EKG parametreleri değişikliklerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Yöntemler: Kardiyovasküler hastalığı olmayan, sinüs ritmi olan ve kronik HD tedavisi gören 46 hasta (%65 erkek, ortalama yaş 52±15 yıl) çalışmaya dahil edildi. Kan örnekleri, 12-derivasyonlu EKG ve ekokardiyogramlar HD’den hemen önce ve sonra kaydedildi. QRS aksı ve diğer elektrokardiyografik, ekokardiyografik, elektrolit parametreleri ve hacim değişiklikleri analiz edildi. Bulgular: Serum üre, kreatinin, potasyum ve BNP konsantrasyonları HD’den sonra anlamlı olarak azaldı ve HD’den sonra serum kalsiyum düzeyleri anlamlı olarak arttı. HD sonrası vücut ağırlığı anlamlı olarak azaldı. HD sonrası QRS süresi, PR intervali, P dalga aksıı, QRS aksıı, QT ve QTc aralığı açısından istatistiksel olarak anlamlıı değişiklik gözlenmedi. Hemodiyaliz sonrası QRS aksındaki herhangi bir değişime göre değişkenler karşılaştırıldığında, biyokimyasal değerler, HD süresi, ultrafiltrasyon hacmi, sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu ve diğer ekokardiyografi bulguları arasında anlamlı bir farklılık yoktu. Sonuç: Son dönem böbrek yetersizliği, HD karmaşık ve dinamik süreçlerdir ve bu hastalarda QRS aksındaki değişim nadiren vurgulanmaktadır. Bizim çalışmamızda, kardiyovasküler hastalığı bulunmayan hastalarda HD ile QRS aksında anlamlı bir değişiklik olmadı.
Abstract
Objective: Due to rapid changes in volume and electrolyteconcentration during hemodialysis (HD), some electrocardiographic (ECG) changes or arrhythmias can be seen. The aimof this study was to assess ECG QRS axis changes and otherECG parameters after HD in patients with end-stage renal disease (ESRD).Methods: A total of 46 patients (65% male, mean age 52±15years) with a sinus rhythm and without cardiovascular diseasewho were undergoing chronic HD treatment were included tothe study. Blood samples, 12-lead electrocardiograms, andechocardiograms were recorded immediately before and atthe end of an HD session. The QRS axis and other electrocardiographic, echocardiographic, electrolyte parameter, andvolume changes were analyzed.Results: The serum urea, creatinine, potassium, and B-typenatriuretic peptide concentrations significantly decreased after HD, and the serum calcium levels significantly increasedafter HD. Body weight significantly decreased after HD. Therewas no significant difference in the QRS duration, PR interval, P-wave axis, QRS axis, or QT and QTc interval followingHD. Based on a comparison of variables according to the anyQRS axis change after HD treatment, there was no significant difference in biochemical values, HD time, ultrafiltrationvolume, left ventricular ejection fraction, or other echocardiographic findings.Conclusion: ESRD and HD are complex and dynamic processes, and the change in the QRS axis is rarely emphasizedin these patients. In our study, there was no significant changein the QRS axis with HD in patients without cardiovasculardisease.