Kadınların doğum sonrası fonksiyonel durumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi

Evaluation of the functional status of woman after childbirth and effective factors

Özet

Amaç: Doğum sonrası dönemdeki fonksiyonel durum (DSFD), annenin bebeğinin bakım sorumluluğunu, kendi öz bakımını, ev işlerini, sosyal, toplumsal ve mesleki aktivitelerini üstlenmeye hazır olmasıdır. Kadınların doğum öncesi fonksiyonel durumlarına geri dönüşleri, fizyolojik iyileşmeden daha uzun zaman almaktadır. Bu çalışma doğum yapan kadınların doğumdan sonra fonksiyonel durumlarını ve etkileyen faktörlerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve analitik olarak yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırmanın örneklem grubunu, miadında vajinal veya sezeryanla doğum yapan, doğum sonrası altıncı haftada bulunan, araştırmaya katılmayı kabul eden, Antalya il merkezindeki 15 (n=100) ve 18 nolu (n=100) sağlık ocaklarına kayıtlı toplam 200 kadın oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, sosyodemografik özellikleri ve doğum öyküsünü içeren Kişisel Bilgi Formu ve Doğum Sonrası Fonksiyonel Durum Envanteri (DSFDE) kullanılmıştır. Bulgular: Bu çalışma ile yaşın, eğitim durumunun, aile tipinin, doğum şeklinin, çocuk sayısının ve gebeliğin planlanma durumunun doğum sonrası fonksiyonel durumu etkileyen önemli faktörlerden olduğu ortaya çıkmıştır. Bebek bakımında ve ev işlerinde yardım almayan kadınların fonksiyonel durumlarına daha erken döndükleri ve DSFD puan ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Genel olarak doğum sonrası ilerleyen zamanla birlikte kadınların DSFDsinin de arttığı ancak altıncı ayda bile hala doğum öncesi fonksiyonel durumlarına tamamen geri dönemedikleri saptanmıştır. Sonuç: Kadınların doğumdan sonra fonksiyonel durumlarına geri dönüşleri fizyolojik iyileşme süresi olan altı haftadan daha uzun sürmektedir. Kadınlara bu dönemde gereksinim duydukları bakımın bütüncül bir yaklaşımla verilmesi doğum sonrası döneme daha kolay uyum sağlamalarını etkileyecektir.

Abstract

Objective: The functional status after childbirth (FSAC) is the mother s readiness to assume infant care and to resume self-care, household, social, community, and occupational activities following birth. The recovery of the preconceptional functional status takes longer time than physiological healing process. This descriptive and analytical study was conducted to determine the functional status of women who gave birth after birth and to determine the influencing factors. Material and Methods: The sample group of this descriptive and analytical study comprises 200 women who were on the sixth week of their postpartum period after giving term birth either vaginally or with cesarean, who accepted to participate in the study, and who had medical records in primary health center number 15 (n=100) and 18 (n=100) in Antalya city center. The data were obtained via Personal Information Form and The Inventory of Functional Status After Childbirth (IFSAC) including sociodemographic features and birth history. Results: This study revealed that age, educational level, family type, type of delivery, number of children and the planning status of the pregnancy were important factors affecting the functional status after childbirth. In women not receiving baby care and household assistance, the functional status returned earlier and average score of FSAC was higher. It was found that in general, FSAC of the women increased over time following birth; however women were not able to completely return their functional statuses before birth even in the sixth month. Conclusion: Returning of women to their functional status after giving birth takes longer than six weeks which is the duration of physiological recovery. Providing the care women require during this period via holistic approach will affect their easier adaptation to the postpartum period.