OKUL ÖNCESİ EĞİTİMİNDEN YARARLANAN ALTI YAŞ ÇOCUKLARINDA ÖZERKLİK ALGISI

PERCEPTION OF AUTONOMY IN CHILDREN AGED SIX YEARS OLD ATTENDING PRESCHOOL EDUCATION

Özet

Bireylerin kendi değer yargılarını oluşturabilmeleri, kendilerini bir birey olarak topluma kabulettirebilmeleri için özerklik duygularına sahip olmaları ve bunu günlük yaşam deneyimlerineyansıtabilmeleri gerekmektedir. Her konuda olduğu gibi özerklik konusunda da kültürel farklılıkvurgusu özerkliğin varlığı ya da yokluğundan ziyade nasıl kazanıldığı ile ilgilidir. Bu konuda gereköğretmen gerekse ebeveynlere büyük sorumluluk düşmektedir. Okul öncesi eğitiminden yararlanan altıyaş grubu çocukların özerklik algılarını belirlemeye yönelik olan bu çalışmada, nitel araştırmamodellerinden olgu bilim deseni ve görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu,2016-2017 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Türkiye’nin güneyinde bulunan bir şehirdeki benzersosyo-ekonomik düzey ve koşullara sahip iki anaokulundan seçkisiz olarak belirlenen yirmi çocukoluşturmuştur. Veriler, yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Çocukların araştırma sorularınailişkin görüşleri içerik analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. Veriler öncelikle bütüncül olarak gözdengeçirilerek kavramsallaştırılmaya çalışılmıştır. Ortaya çıkan kavramlar mantıklı bir biçimdedüzenlenmeye çalışılmış ve veriyi açıklayan temalar oluşturulmuştur. Araştırmada elde edilenbulgulara göre çocukların okulda yapmaktan hoşlandığı etkinliklerin; müzik, sanat, fen çalışmaları,yapı-inşa oyunları, sembolik oyun olmak üzere beş tema altında toplandığı, öğretmenlerin çocuklarınyapmasına izin verdiği şeylerin; sanat, oyun, müzik olmak üzere üç temadan oluştuğu, öğretmenlerinçocukların yapmasına izin vermediği şeylerin; sanat çalışmalarındaki sınırlamalar, toplumsal kurallar,sınıfın fiziki düzenini bozmak, tehlike yaratan davranışlarda bulunmak ve tehlikeli nesnelerle oynamakolmak üzere dört temadan oluştuğu belirlenmiştir. Öğretmenin çocuklara verdiği görev vesorumluluklar ile çocukların yerine getirmekten hoşlandıkları görev ve sorumlulukların; sınıfıntoplanması ve temizliği, araç-gereç tanıtımından sorumlu olmak üzere iki ortak temadan oluştuğugörülmüştür. Çocukların öğretmenlerinin oyun ve etkinliklerine müdahale konusundaki görüşleriincelendiğinde engel ve onay olmak üzere iki kategoride toplandığı, çocukların özgürlük kavramınailişkin görüşlerinin ise davranışsal ve sosyal-duygusal özerklik olmak üzere iki ana kategori altındatoplanan çeşitli durumlar olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, çocuklarda özerkliğin gelişimine ilişkinkuramlar ışığında ve alan yazındaki araştırmalar, uzman ve eğitimcilerin görüşleri doğrultusundayorumlanmıştır.

Abstract

Individuals should have the feeling of autonomy so that they can create their own values, accept them as an individual, and empower them with life experiences. As in all issues, the emphasis on cultural diversity in relation to autonomy is related to the existence of autonomy or how it has been gained from its absence. In this regard, both teachers and parents have great responsibility. In this study, which aims to determine the autonomy perceptions of children aged six years who benefit from pre-school education, case study design and interview technique were used from qualitative research models. The study group, 2016-2017 academic year spring semester with similar socio-economic conditions in a city in the south of Turkey and has formed twenty children selected randomly from two kindergartens. The data were collected by face-toface interview technique. Opinions of children about research questions were analyzed by content analysis technique. Firstly, the data were tried to be conceptualized by being integrated in the eyes. The resulting concepts have been tried to be organized in a logical way and the themes have been formed that explain the data. Findings from the survey show that children enjoy doing things in school; music, art, science works, building-building games, symbolic games, and the things that teachers allow children to do; art, play, music, what teachers do not allow children to do; it has been determined that artwork consists of four themes: limitations, social rules, disrupting the physical order of the class, being in dangerous behaviors and playing dangerous objects. The duties and responsibilities of the teacher to the children and the duties and responsibilities of the children to fulfill; classroom gathering, cleaning, being responsible for the introduction of tools and materials, the opinions of children's teachers about their intervention in games and activities were collected in two categories as obstacle and approval, and the opinions of children about the concept of freedom were evaluated in two main categories as behavioral and social- emotional autonomy it is determined that there are various situations collected under the category. Findings were interpreted in the light of theories about the development of autonomy in children and in the light of the opinions of researchers, experts and educators in the field.